به نام خداوند دانای راز سخن گستر از سخن بینیاز…
حمله حیدری، نام منظومههایی از زندگانی پیامبر و خاصه نبردهای علی علیهالسلام است که به صورت نظم سروده شده است. حمله حیدری بمانعلی راجی کرمانی یکی از سه حمله حیدری مشهور است که به دست ملابمانعلی راجی کرمانی به تبعیت از باذل مشهدی سروده شده است.
حملۀ حیدری راجی کرمانی، یکی از طولانیترین و مشهورترین حماسههای مذهبی است که سرودن آنها بهویژه در دورۀ صفوی و در سراسر دوران قاجار، متداول و مورد توجه شاعران مذهبی و بخصوص شاعران شیعهمذهب بوده است. نکتۀ قابل توجه در تقریباً تمام این حماسهها، تأثیر تعصب مذهبی مؤلف بر اثر است که خود بازتابی از روح تعصبات مذهبیای است که نه تنها در دورههای یادشده که تقریباً در تمام طول تاریخ این سرزمین و بخصوص از قرن ششم به بعد، در اعماق ذهن ایرانیان رخنه کرده است.
حمله ی حیدری راجی کرمانی یکی از مصادیق مهم خرده گونه ی ادبی است که از قواعد نوع حماسه و خرده گونه ی حمله نامه پیروی می کند؛ ولی از جهت محتوا تمایز آشکاری با دیگر مصادیق این نوع دارد. شاعر در این منظومه، افزون بر اغراق حماسی مانند رشادت، دلاوری و شکوهمندی، تصویری خداگونه و رازآمیز از حضرت علی(ع) ارائه می دهد.
زبان منظومه نیز به تناسب مخاطبهای عامی که برای آن در نظر گرفته شده، گاه به زبان سهلِ ممتنع بوستان سعدی نزدیک شده است، اما این زبان ساده گاهی با زیباییهای لفظی و معنوی همراه میشود و بدون آنکه تکلفی در کار باشد، بسیاری از صنایع بدیعی با انواع تشبیه و استعاره در شعر وی جلوهگر میشود.