کتاب حاضر ترجمه ای است از تحقیق مستشرق آلمانی، “والتر هینتس “درباره تاریخ و تمدن هخامنشیان، با تاکید بر دوران پادشاهی کورش و داریوش که براساس تجزیه و تحلیل و به استناد مدارک و شواهد اصیل مانند سنگنبشته ها و کتیبه ها و بناهای باقی مانده از آن عهد به رشته تحریر درآمده است .
کتاب از هفت بخش اصلی تشکیل شده است .بخش نخست با عنوان “سندی بر دروازه آسیا “درباره “بیستون”، تاریخچه کشف خط میخی، نحوه ساخت پیکره و نبشته بیستون و تلاش داریوش برای اختراع خط پارسی و جایگزینی آن به جای خط ایلامی است .
موضوع بخش دوم چگونگی استقرار آریاها در ایران و گسترش آنها در نواحی شمال غربی، غرب و جنوب غربی فلات ایران، به دنبال رویدادهایی است که موجبات این جا به جاییها و مهاجرتها را فراهم می ساختند .
بخش سوم کتاب درباره زرتشت است که این مطالب را شامل میشود :موطن زرتشت، بعثت زرتشت، اشاعه آیین زرتشت، اصول و عقاید آیین زرتشت، تصور زرتشت از خداوند، و نخستین و واپسین آفریدگان از نظر زرتشت . بخش چهارم درباره نحوه قدرتگیری فتوحات نظامی و سرگذشت کورش است .
در بخش پنجم، موضوع جانشینی کمبوجیه و لشکرکشی او به مصر، عصیان بردیای دروغین و به قدرت رسیدن داریوش، بازگو شده است .بخش ششم درباره اقدامات داریوش و شامل این مطالب است .سیاست داخلی، ساختمان معبد در اورشلیم، اعزام اوچاهور، واقعه سارد، ساختمان قصر شوش، لشکرکشیها، ساخت کانال سوئز، و ماراتون .در آخرین بخش کتاب نیز نویسنده تلاش کرده تصویری از شخصیت داریوش براساس نوشته های سنگی مربوط به او به دست دهد ;تصویری که نظامدهنده کشور و سازنده و طراح ساختمانهای بزرگ و ماندگار دو مشخصه آن است .
کتاب با یادداشتهای مولف و نمایه های اسامی افراد، جایها، زبانها، کتابها و خط ها به پایان میرسد .