کتاب چهارم: مه لانه زیو پولی نه زی، چگونه دین و جادو نظام اجتماعی را می سازد : توتم و تابو

کتاب چهارم : مه لانه زیو پولی نه زی، چگونه دین و جادو نظام اجتماعی را می سازد : توتم و تابو
مطالعه ادیان بدوی و ابتدایی عبارت است از مباحثی پراکنده و بسیار متشتت و مغشوش که به واسطه روایات جهانگردان، سیاحت نامه نویسان، کاشفان مناطق نامکشوف، مبلغان مسیحی و کشیشان، ودر این اواخر مردم شناسان و جامعه شناسان به ما باز رسیده است. این روایات و نوشته ها و اغلب نقل قول ها چه بسا که در موضوع واحدی متضاد بوده و برخلاف هم می باشند و این امر مولود و پدید شده عللی چند است:
مبلغان مسیحی و کشیشان چه بسیار که از روی تعصب قضاوت کرده و به دروغ و ناروا گزارش داده و چیز نوشته اند. اینان یا سعی کرده و کوشیده اند که دین و مذهب اقوام بدوی را پرتوی از مسیحیت جلوه دهند، و یا انسان های بدوی را در هیات حیوانی پست نمودار سازند. البته در میان این دسته بوده اند کسانی که پرتو حقیقت جویی و کاوش های علمی برمدار راستی و درستی و حق پویی درشان غلبه کرده و کوششی مبذول داشته اند تا با مطالعه یی بی طرفانه و منصفانه وضع فکری و دیانات و مذاهب بومیان را به همراه شواهدی از آداب، عادات، رسوم، افسانه ها،اساطیر، شعایر، قوانین،هنر و جنبه های سلوکی زندگی شان را فهم و تفهیم نمایند، اما این کسان بسیار انگشت شمار و نادر بوده اند.
از سویی دیگر اختلاف هایی است بسیار میان دانشمندان و علمایی که در باره بدویان به مطالعه و کاوش پرداخته اند و شاید یکی از علل عمده این اختلاف ها در مورد زبان بومیان و اقوام مختلف باشد. چون این دانشمندان هنگامی که اقدام به تحقیق و تتبع می نمایند، کلیه موفقیت شان در آغازین وحله عبارت است از آن که به زبان قوم و قبلیه یی به خوبی واقف شده و از زیر بو بم و چند و چون و تمام ریزه کاریهای آن آگاه گردند، و این در واقع امری است بسیار دشوار و توفیق در آن بعید می نماید.
همیشه زبان در مورد بیان افسانه ها و اساطیر و فولکور و داستان های مذهبی و ادای اصطلاحات رمزی که در دین و فلسفه بسیار است به نهایت پیچیده گی و ابهام و ارائه مفاهیمی چند و چند پهلو می گراید که اغلب اوقات حتا فهمش از برای متکلمان به همان زبان نیز بسیار دشوار و گاه ممتنع می نماید، چه به آن که کسی ابتدا به ساکن و در اندک مدتی تعلیم یافتن برای تکلم به آن زبان، به خواهد در باره افسانه ها، اساطیر، علوم رمزی، سحر و جادو و اصطلاحات آن قوم و متکلمان به آن زبان داوری و تحقیق نماید.
بنابراین علل است که دانشمندان به اختلاف و نقیض گویی دوچار می شوند. در باره بومیان و ادیان و مذاهب شان به تفرقه می گرایند، آنان را یک تا پرست، مشرک و خدایان گرامی، طبیعت پرست، بت پرست، ساحر و جادوگر و به بسیاری عناوین دیگر نام می برند...