کتاب «آئین میترا» نوشته مارتین ورمازرن (Maarten J. Vermaseren)، پژوهشی بنیادین درباره یکی از اسرارآمیزترین آیینهای دینی جهان باستان است؛ آیینی که از ایران برخاست و در دوران امپراتوری روم گسترش یافت. ورمازرن، که از برجستهترین میتراآشناسان قرن بیستم به شمار میرود، در این اثر به بررسی ریشههای ایرانی میترائیسم، تحول آن در غرب، و نمادشناسی پیچیده پرستش میترا میپردازد. او با تکیه بر منابع باستانشناسی، کتیبهها و نگارههای یافتشده در غارها و مهرابهها، تصویری دقیق از مناسک، باورها، و ساختار اجتماعی پیروان میترا ارائه میدهد.
این کتاب از نخستین کوششهای علمی و نظاممند در بازسازی تاریخ و اسطورهشناسی میتراست و هنوز هم منبع مرجع بسیاری از پژوهشگران تاریخ ادیان به شمار میآید. ورمازرن در خلال تحلیلهای خود نشان میدهد که چگونه آموزههای میترائیسم، با عناصر ایرانی و یونانی-رومی درهم آمیخت و به آیینی جهانی بدل شد که بعدها بر اندیشههای دینی غرب، از جمله مسیحیت اولیه، تاثیر گذاشت