این کتاب از آثار ابتکاری و در نوع خود از شاهکارهای استاد مطهری محسوب می شود. بدون هیچگونه توضیحی فهرست مختصری از مطالب کتاب را با هم مرور می کنیم که خود، گویای مطلب است:
اسلام از نظر ملیت ایرانی، ملت پرستی در عصر حاضر.
تعصبات ملی، خدمات ایرانیان به اسلام.
زبان فارسی، مذهب تشیع.
غلبه ی اسلام بر تعصبات، خدمات اسلام به ایرانیان.
اظهار نظرها، آیین زردشتی دین رسمی کشور.
ثنویت زردشتی، نظام اجتماعی خانوداگی، اخلاق زردشتی.
تعلیم و تعلم زنان، کتابسوزی ایران و مصر.
کارنامه ی اسلام در ایران. ذوق و صنعت.
تمدن اسلام.صمیمیت و اخلاص.
اسلام در کشمیر و چین و ... نخستین حوزه ی علمیه.
آغاز تدوین و تالیف عرفان و تصوف تا طبقه نهم.
فقه و فقاهت، ادبیات، کلام، فلسفه و حکمت.
طبقات مختلف دانشمندان تا طبقه ی سی و سوم.
دو قرن سکوت!