زیگموند فروید یکی از افراد برجسته و اثرگذار در قرن بیستم بوده است که با بنیانگذاری رویکرد روانکاوی در فهم و تبیین مسائل روانشناختی انسان تغییرات شگرفی را در حوزههای مختلف به وجود آورده است. افکار فروید نه تنها بر نظریات مطرح در رشته خودش که خود به واقع بنیانگذار آن بوده تأثیر داشته، بلکه نظریههای وی بر آراء اندیشمندان علوم اجتماعی و انسانی، پزشکی و زیستشناسی نیز اثرگذار بوده است
دوره های بعد در نقد روانکاوانه تغییراتی به وجود آمد. مکاتب روانکاوی گوناگونی که پس از فروید به وجود آمد، با ایجاد دگرگونیهایی در دکترین او، نقد ادبی روانکاوانه را دستخوش تغییر کرد. از باب مثال پیروان آدلر عقده حقارت و عقده خودبزرگبینی را جانشین عقدهی ادیپ میکردند و راهگشای تحلیل شخصیت ادبی میدانستند. هواداران نظریهی یونگ بر افشای نقش ناخودآگاه جمعی قوم در هویت شخصیتهای ادبی پای میفشردند، ناخودآگاهی که در بردارندهی عناصر عرفانی بود...