دانشنامه علایی که دانشنامهای است تألیف ابن سینا به زبان فارسی در پنج علم منطق، طبیعیات (علم زیرین) هیئت، موسیقی و علم آنچه بیرون طبیعت است (علم برین)، میشود. این اثر به پارسی است و در آن ابن سینا تلاش کردهاست تا آنجا که میتواند واژههای فارسی بکار برد. در منابع عربی و فارسی به نامهای «الحکمةالعلائیة» «الرسالةالعلائیة» «حکمت علایی» و یا «کتاب علایی» نیز نامیده شدهاست. ابن سینا این دانشنامه را در فاصلهٔ سالهای ۴۱۳ تا ۴۲۸ برای سپاس از حمایتهای فرماندار وقت اصفهان، ابوجعفر دشمن زیار ملقب به علاء الدوله کاکویه نوشت و به همین سبب دانشنامه علایی نام گرفتهاست. قسمت ریاضیات این اثر مفقود شده است.