از مقدمه کتاب:
تاریخ معاصر ایران بر اساس برخورد با تمدن و فرهنگ مدرنیته ساخته شده است؛ نخستین برخوردها در یکصد سال پیش از استقرار مشروطیت و با جنگ های ایران و روسیه و تلاقی دیپلماتیک با بریتانیا به وجود آمد و تکانه های بعدی را رویدادهای مشروطیت پدیدار ساختند. یکصد سال گذشته – از بنیان اولین پارلمان و تدوین نخستین قانون اساسی – تا کنون مفاهیم، نهادها، رفتار، ایده ها و کنش های آمیخته با اصول و لایه های مدرنیته در زمینه های اجتماعی – سیاسی و اقتصادی – فرهنگی کشورمان جریان داشته و با این حال نتوانسته اند به فرهنگی برآمده از واقعیات جامعه و نیازهای ایرانیان ارتقا یابند. در بررسی موشکافانه از علل و عوامل زمینه های مدرنیته و عدم جذب واقعی و نهادینه آن ها در جامعه و فکر ایرانی، مشروطیت با مقدمات فکری و اجتماعی و توابع سیاسی و فرهنگی اش ، اولویت کنش فکری و شفاف سازی مفاهیم و مقولات مدرنیته را ضرورت داده است؛ مجموعه مصاحبه ها و گفتگوهایی که در این دفتر گردآوری شده اند ، ناظر به تلاقی ایران و مدرنیته است که در آن ها سعی داشتم بیشتر زمینه های فکری و سیاسی چگونگی این برخوردها را به استناد رویدادهای تاریخی و کنشهای ایرانیان در برابر آن ها روشن سازم و ایده هایی را که برآمد ورود مدرنیته به ذهنیت ایرانی بوده ، تا حدی که من می دانستم پاسخ داده ام. در این گفتگوها من مشروطیت را به عنوان نماد مدرنیته در ایران و نقطه اساسی برخورد تمدن مدرن با فرهنگ و اجتماع ایرانی در نظر گرفته ام و هر رویدادی را در دویست سال شکل گیری تاریخ معاصر کشورمان را با این محک به آزمون گفتگوی علنی گذاشته ام …