نام «ساسانيان» از «ساسان» گرفته شده، كه اردشير از نوادگان اوست و داريوش سوم هخامنشي (دارايِ دارايان) را از نياكان او دانسته اند. نخست كارنامه اردشير بابكان به اين نسبت گواهي داده و بازهم به نوشته شاهنامه، ساسان پدر اردشير، چوپاني بود از بازماندگان دارا كه در فارس مي زيست.
اردشير در دستگاه بابك كه موبد آتشكده آناهيتا، همچنين شهردار و مرزبان پارس بود، پرورش يافت، ولي درباره نسبت او با بابك اختلاف وجود دارد.
او به گواهي بسياري از تاريخي نويسان، مردي نيرومند و دلير بود كه سرانجام بر اردوان پنجم اشكاني در دشت هرمزگان پيروز شده و تسخير سرزميني كه خود به آن ايران ميگفت را آغاز كرد.