قرن چهارم را به خاطر پیشرفت و توسعه همه جانبه علمی، ادبی، فرهنگی، ‌مذهبی، اجتماعی، اقتصادی و هنری باید عصر سامانیان، نامید. سامانیان سومین و آخرین حکومت مقتدر و ایرانی الاصل بودند. بقای زبان و ادب فارسی مدیون این خاندان دانش دوست است. وجود امرا و وزرای دانشمند و دانش دوست سبب رشد و شکوفایی ادب فارسی در نظم و نثر شد. بخارا پایتخت این سلسله،‌ یکی از مراکز علمی و فرهنگی آن دوره بوده و بسیاری از کتابهای منثور و منظوم متعلق به قرن چهارم و پنجم قمری در منطقه ماورالنهر تألیف شده است. از این رو آکادمی علوم جمهوری تاجیکستان، بنیاد بین المللی باربد و بنیاد فرهنگ تاجیکستان به مناسبت هزار و صدمین سال تأسیس دولت سامانیان مقالات جمعی از نویسندگان تاجیک درباره خدمات این سلسله را گردآوری کرد. در این اثر موضوعاتی همچون تاریخ و اقتصادیات، فلسفه و علوم دین، علم، هنر و ادبیات این دوران مورد بررسی قرار گرفته است. این کتاب در سال 1377 در دوشنبه به چاپ رسیده است و سفیر ایران، سید رسول موسوی بر آن مقدمه نگاشته است.