فایل فرمولاسيون قرص سريع باز شونده دهاني آملوديپين و بررسي خصوصيات فيزيكوشيميايي

این پایان نامه در قالب فرمت word قابل ویرایش ، آماده پرینت و ارائه به عنوان پروژه پایانی میباشد

خلاصه فارسی

قرص‌های باز شونده‌ی دهانی، اشکال دارویی جامدی هستند که در زمانی کمتر از ۱ دقیقه بدون بر جای گذاشتن باقیمانده‌ای از خود، در حفره‌ی دهان باز می‌شوند. هدف از اين تحقيق تهيه و ارزيابي قرص‌هاي سريع باز شونده دهاني آملوديپين mg5 مي‌باشدكه از خانواده بلوك كننده‌هاي طولاني اثر كانال‌هاي كلسيمي است كه در درمان آنژين پايدار مزمن، آنژين وازواسپاستيك و فشار خون استفاده مي‌شود. در این مطالعه، قرص‌های سریع باز شونده‌ی دهانی آملوديپين با روش تراکم مستقیم تهیه شده‌اند. در اين پايان‌نامه از ماده‌ی جانبی جدید F-Meltاستفاده شده است. همچنین از باز کننده‌هاي کراس کارملوز سدیم و سدیم استارچ گلیکولات با درصدهای مختلف استفاده گرديد. بعد از انجام مطالعات پیش فرمولاسیون روی پودر، آزمایش‌های کنترل فیزیکوشیمیایی شامل قطر، ضخامت، یکنواختی وزن، فرسایش، سختی، زمان باز شدن و نیز تست‌های تعیین مقدار ماده‌ی موثره و نیز آزمایش انحلال را روی تمام فرمولاسیون‌ها انجام دادیم. در نهایت فرمولاسیون برتر برای بررسی طعم انتخاب گردید. در این مرحله از شیرین کننده‌ها و طعم دهنده‌های مختلف با درصدهای گوناگون استفاده کردیم و در نهایت فرمولاسیون با بالاترین پذیرش طعم به عنوان فرمولاسیون برتر شناسایی شد. به دلیل عدم وجود این شکل دارویی در بازار جهان، امید است که بتوانیم این محصول را در یکی از کارخانجات داخلی به طور انبوه تولید سازیم.

واژگان كليدي: آملوديپين، superdisintegrants، تراكم مستقيم، F-Melt، آويسل، منيزيم استئارات، مانيتول، اندكس كار و ضريب هاسنر.

فهرست مطالب

عنوان صفحه

خلاصه فارسي........................................ 1

فصل اول: کليات

1-1. ضرورت و اهميت موضوع........................... 3

1-2. بيان مساله ................................... 4

1-3. اهداف......................................... 4

فصل دوم: بررسي متون و مطالعات ديگران در اين زمينه

بخش اول: قرص‌های سريع باز شونده

2-1. قرص........................................... 8

2-1-1. مزاياي قرص‌ها................................ 9

2-1-2. معايب قرص‌ها................................ 10

2-1-3. انواع قرص‌ها ............................... 10

2-1-3-1. قرص‌هاي خوراكي............................ 11

2-1-3-2. قرص‌هاي مورد استفاده در حفره دهان......... 16

2-1-3-3. قرص‌هايي كه از ساير راه‌ها غير از دهان مصرف مي‌شوند 18

2-1-3-4. قرص‌هايي كه براي تهيه محلول‌ها به كار برده مي‌شوند 19

2-1-4. قرص‌هاي سريع رهش............................ 20

2-1-4-1. مزاياي قرص‌هاي سريع رهش................... 20

2-1-4-2. معايب قرص‌هاي سريع رهش.................... 22

2-1-4-3. موارد قابل توجه در تهيه قرص‌هاي سريع رهش.. 22

2-1-5. فرمولاسيون‌هاي قرص سريع رهش.................. 24

2-1-5-1. مواد موثر در فرمولاسيون قرص سريع رهش...... 24

2-1-5-2. مواد جانبي در فرمولاسيون قرص سريع رهش..... 24

2-1-5-2-1. رقيق كننده‌ها........................... 25

2-1-5-2-2. چسباننده‌ها............................. 26

2-1-5-2-3. روان كننده‌ها........................... 26

2-1-5-2-4. رنگ دهنده‌ها............................ 27

2-1-5-2-5. شيرين كننده‌ها.......................... 27

2-1-5-2-6. طعم دهنده‌ها............................ 27

2-1-5-2-7. باز كننده‌ها............................ 28

2-1-5-2-7-1. انواع باز كننده‌ها.................... 28

2-1-5-2-7-2. باز كننده‌هاي جديد.................... 29

2-1-5-2-7-3. عوامل موثر در باز شدن قرص‌ها.......... 30

2-1-5-2-7-4. مكانيسم عمل باز كننده‌ها.............. 31

2-1-6. روش‌هاي توليد قرص‌هاي سريع رهش............... 40

2-1-6-1. تراكم مستقيم............................. 40

2-1-6-2. گرانولاسيون خشك........................... 40

2-1-6-3. گرانولاسيون مرطوب......................... 41

2-1-7. تكنولوژي‌هاي نوين ساخت قرص‌هاي سريع رهش...... 42

2-1-7-1. تكنولوژي Zydis............................. 42

2-1-7-2. تكنولوژي Orasolv........................... 43

2-1-7-3. تكنولوژي Durasolv........................... 44

2-1-7-4. تكنولوژي Wow tab........................... 45

2-1-7-5. تكنولوژي Flashdose.......................... 46

2-1-7-6. تكنولوژي Flashtab........................... 46

2-1-7-7. تكنولوژي Oraquick........................... 46

2-1-8. آزمون‌های کنترل فیزیکوشیمیایی قرص‌های سریع رهش 47

2-1-8-1. خصوصیات ظاهری قرص........................ 47

2-1-8-2. آزمون یکنواختی شکل دارویی ............... 48

2-1-8-3. آزمون یکنواختی وزن....................... 48

2-1-8-4. آزمون یکنواختی محتوا..................... 48

2-1-8-5. سختی..................................... 49

2-1-8-6. آزمون فرسایش‌پذیری........................ 50

2-1-8-7. آزمون زمان باز شدن....................... 50

2-1-8-8. آزمون تعیین مقدار ماده‌ موثره دارويي...... 50

2-1-8-9. آزمون پایداری............................ 51

بخش دوم: آملوديپين

2-2-1. مكانيسم اثر................................ 53

2-2-2. متابوليسم و فارماكوكينتيك دارو............. 54

2-2-3. موارد و مقدار مصرف......................... 54

2-2-4. موارد احتياط در مصرف....................... 55

2-2-5. موارد منع مصرف.............................. 55

2-2-6. عوارض جانبي................................. 55

2-2-7. تداخلات دارويي............................... 55

2-2-8. نكات قابل توصيه............................. 55

فصل سوم: مواد و روش‌ها

3-1. دستگاه‌هاي مورد استفاده........................ 57

3-2. مواد مورد استفاده............................. 58

3-3. خصوصيات بعضي مواد موجود در فرمولاسيون.......... 59

3-3-1. كراس كارملوز سديم........................... 59

3-3-2. كراس پوويدون................................ 60

3-3-3. سديم استارچ گليكولات......................... 61

3-3-4. منيزيم استئارات............................. 62

3-3-5. مانيتول..................................... 62

3-3-6. سلولز میکروکریستالین........................ 64

3-3-7. سديم ساخارين................................ 64

3-3-8. آسپارتام..................................... 65

3-3-9. سديم لوريل سولفات............................ 66

3-3-10. تالك........................................ 66

3-3-11. F-Melt........................................ 67

3-4. كارهاي انجام يافته............................. 67

3-4-1. مطالعات پيش فرمولاسيون انجام شده بر روي پودر آملوديپين 67

3-4-1-1. بررسي خواص ارگانولپتيك پودر آملوديپين...... 68

3-4-1-2. تعيين ريزش پودر آملوديپين.................. 68

3-4-1-3. بررسي تراكم‌پذيري پودر آملوديپين............ 69

3-4-1-4. تعيين طيف UV آملوديپين..................... 69

3-4-1-5. رسم طيف FTIR آملوديپين...................... 69

3-5. تهيه فرمولاسيون‌هاي قرص سريع باز شونده‌ دهاني آملوديپين 70

3-5-1. روش و تهيه فرمولاسيون‌هاي قرص سريع باز شونده دهاني آملوديپين به روش تراكم مستقيم................................ 70

3-5-1-1. تهيه فرمولاسيون‌هاي قرص سريع باز شونده‌‌ي آملوديپين- سري A................................................... 70

3-5-1-2. تهيه فرمولاسيون‌هاي قرص سريع باز شونده‌ي آملوديپين- سري B................................................... 71

3-5-1-3. تهيه فرمولاسيون‌هاي قرص سريع باز شونده‌ي آملوديپين- سري C................................................... 72

3-6. آزمون‌هاي كنترل فيزيكوشيميايي انجام شده بر روي فرمولاسيون‌هاي قرص سریع باز شونده................................. 73

3-6-1. بررسي خواص ظاهري قرص‌ها....................... 73

3-6-2. بررسي سختي قرص‌ها............................. 73

3-6-3. بررسي ميزان فرسايش‌پذيري قرص‌ها................ 73

3-6-4. تعیین ضخامت و قطر قرص‌ها...................... 74

3-6-5. بررسي يكنواختي وزن قرص‌ها..................... 74

3-6-6. آزمون‌هاي زمان باز شدن قرص‌ها.................. 74

3-6-7. رسم نمودار استاندارد آملوديپين در 239 نانومتر در محيط HClo.1N.............................................. 74

3-6-8. تعيين مقدار آملوديپين........................ 75

3-6-9. آزمون انحلال و نحوه‌ي آزادسازي دارو............ 75

3-6-10. آزمون بررسي طعم بر روي فرمولاسيون برتر....... 76

فصل چهارم: نتايج

4-1. نتايج حاصل از مطالعات پيش فرمولاسيون انجام شده بر روي پودر آملوديپين.......................................... 79

4-1-1. نتايج حاصل از بررسي خصوصيات ارگانولپتيك پودر آملوديپين 79

4-1-2. نتايج مربوط به تعيين ريزش پودر آملوديپين..... 79

4-1-3. نتايج مربوط به بررسي تراكم‌پذيري پودر آملوديپين 81

4-1-4. نتايج مربوط به طيف UV پودر آملوديپين در محيط NHCl1/0 82

4-1-5. نتايج مربوط به طيف FTIR پودر آملوديپين....... 83

4-1-6. نتايج مربوط به تعيين مقدار قرص آملوديپين..... 84

4-1-7. نتيجه‌گيري كلي مطالعات انجام شده بر روي پودر آملوديپين 85

4-2. نتايج مربوط به فرمولاسيون‌ها و كنترل فيزيكوشيميايي قرص‌هاي سريع باز شونده آملوديپين........................... 85

4-2-1. نتايج حاصل از آزمون‌هاي كنترل فيزيكوشيميايي روي فرمولاسيون‌هاي آملوديپين- سري A...................... 86

4-2-2. نتايج حاصل از آزمون‌هاي كنترل فيزيكوشيميايي روي فرمولاسيون‌هاي آملوديپين- سري B...................... 86

4-2-3. نتايج حاصل از آزمون‌هاي كنترل فيزيكوشيميايي روي فرمولاسيون‌هاي آملوديپين- سري C...................... 87

4-2-4. نتایج بررسی طعم و مزه روی فرمولاسيون منتخب (فرمولاسیون‌های سری D)................................................. 88

4-3. نتايج حاصل از انحلال فرمولاسيون برتر............. 89

فصل پنجم: بحث و نتيجه‌گيري

5-1. بحث و نتيجه‌گيري مربوط به فرمولاسيون‌ها و كنترل فيزيكوشيميايي قرص‌هاي سريع بازشونده‌‌ی آملودیپین به روش تراکم مستقيم 93

5-2. نتيجه‌گيري كلي در رابطه با فرمولاسيون بهتر به روش تراكم مستقيم................................................... 94

5-3. بررسي شيرين كننده در قرص‌هاي سريع باز شونده‌ي آملوديپين به روش تراكم مستقيم....................................... 94

چكيده انگليسي...................................... 95

منابع.............................................. 97

ضمائم.............................................. 101

فهرست جداول

عنوان صفحه

جدول 2-1. انواع باز كننده‌هاي مصرفي در قرص‌سازي....... 29

جدول 2-2. معرفي قرص‌هاي سريع رهش ساخته شده با تكنولوژي Zydis 43

جدول 2-3. معرفي قرص‌هاي سريع رهش ساخته شده با تكنولوژي Orasolv 44

جدول 2-4. معرفي قرص‌هاي سريع رهش ساخته شده با تكنولو‍‍‍‍‍‍‍ژي Durasolv 45

جدول 3-1. اجزاي فرمولاسيون‌هاي قرص سريع باز شونده آملوديپين- سري A................................................... 71

جدول 3-2. اجزاي فرمولاسيون‌هاي قرص سريع باز شونده آملوديپين- سري B................................................... 72

جدول 3-3. اجزاي فرمولاسيون‌هاي قرص سريع باز شونده آملوديپين- سري C................................................... 72

جدول 3-4. اجزاي فرمولاسيون‌هاي قرص سريع باز شونده آملوديپين- سري D................................................... 76

جدول 3-5. اجزاي فرمولاسيون‌هاي قرص سريع باز شونده آملوديپين (سري D)................................................... 77

جدول 4-1. نتايج حاصل از تعيين چگالي ظاهر و متراكم شده، انديس كار و ضريب هاسنر با انجام 3 بار

آزمايش روي پودر آملوديپين.......................... 80

جدول 4-2. رابطه‌ انديس كار و قابليت ريزش پودرها..... 80

جدول 4-3. رابطه ضريب هاسنر و قابليت ريزش پودرها..... 81

جدول 4-4. نتايج حاصل از آزمون‌ها كنترل فيزيكوشيميايي روي فرمولاسيون‌هاي آملوديپين (سري A)........................................ 86

جدول 4-5. نتايج مربوط به آزمون‌هاي كنترل فيزيكوشيميايي روي فرمولاسيون‌هاي آملوديپين (سري B)..................................................................................................... 87

جدول 4-6. نتايج مربوط به آزمون‌هاي كنترل فيزيكوشيميايي روي فرمولاسيون‌هاي آملوديپين (سري C)..................................................................................................... 87

جدول 4-7. نتايج بررسي طعم روي فرمولاسيون منتخب....... 88

جدول 4-8. جذب غلظت‌های مختلف محلول‌های استاندارد آملوديپين در محيط HCl 0.1 N در طول موج 239 نانومتر (3 n=)................ 89

جدول 4-9. درصد داروي آزاد شده از فرمولاسيون منتخب (D21) آملوديپين................................................... 90

فهرست نمودارها

عنوان صفحه

نمودار 4-1. تعيين طيف UV آملوديپين............... 82

نمودار 4-2. تعيين طيف IR آملوديپين................. 83

نمودار 4-3. نمودار تعيين مقدار محلول استاندارد آملوديپين 84

نمودار 4-4. نمودار تعيين مقدار قرص آملوديپين...... 84

نمودار 4-5. جذب غلظت‌هاي مختلف محلول‌هاي استاندارد آملوديپين در محيط HCl 0.1 N................................................................................................ 90

نمودار 4-6. آزادسازی دارو از قرص سریع بازشونده آملودیپین در محیط HCl 0.1 N................................................................................................ 91