مباحث هنر و باستان شناسی ایران یکی از محورهای متنوع نخستین همایش ملی ایران شناسی (1381) در نظر گرفته شدند. مقالات ارائه شده در این گروه در بخش های باستان شناسی و هنر جهان ایرانی در مقایسه با فرهنگ های همجوار، معماری و شهرسازی و معرفی بناهای تاریخی، نمایش و موسیقی در ایران و توجه به هنرهای تزیینی در ایران گنجانده می شوند. کتاب حاضر جلد اول مجموعه مقالات هنر و باستان شناسی است که توسط بنیاد ایران شناسی و در سال 1383 به چاپ رسیده است و دربرگیرنده 28 مقاله فارسی است که بر اساس نام خانوادگی نویسندگان مقالات مرتب شده اند. برخی از عناوین این مقالات عبارتند از: خاتم کاری در شیراز، مساجد مردمی ایران، مسکوکات متجاوزین عثمانی، عقدنامه های ازدواج، روستا – شهرها و مشکلات کالبدی، راههای باستانی فارس و ...