چکیده

از آنجا كه قلب يكي از مهم ترين و حساس ترين اعضاي بدن آدمي است، آسيب به آن بر وضعيت روحي و رواني فرد تأثير نامطلوب مي گذارد. عدم توجه به استرس ها و واكنش هاي رواني مبتلايان، سبب توسعه بيماري آنان مي گردد. هدف این پژوهش بررسی اثربخشی برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی (MBSR) بر کیفیت زندگی، استرس ادراك شده و بهزیستی روان شناختی بیماران قلبی-عروقی است. این پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل و با استفاده از گمارش تصادفی است. نمونه این پژوهش را 30بیمار قلبی تشکیل داد که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. جامعه آماري این تحقیق شامل کلیه بیماران قلبی (مرد و زن) شهرستان بندرعباس بود ابزار گردآوري داده ها پرسشنامه کیفیت زندگی (SF-36 )، بهزیستی روانشناختی ریف و استرس ادراک شده (1983)بود. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون کوواریانس  استفاده شد. نتایج نشان داد که آموزش روش MBSR در کاهش استرس ادراک شده و بهبود بهزیستی روانشناختی بیماران قلبی درسطح 99% مؤثر است و همچنین اثربخشی معناداری در سطح 95% در بهبود کیفیت زندگی بیماران قلبی مشاهده شد. بنابراین می توان این روش درمانی را برای کاهش مشکلات روانشناختی این بيماران توصيه كرد.

واژگان کلیدی: کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی، استرس ادراک شده، بهزیستی روانشناختی، کیفیت زندگی، بیماری قلبی

فهرست مطالب

عنوان                                             صفحه

چکیده

فصل اول: کلیات تحقیق

1-1-مقدمه

2-1-بیان مسأله

3-1-اهمیت و ضرورت تحقیق

4-1-اهداف تحقیق

5-1- سوالات تحقیق....................................

6-1-فرضیه‌های تحقیق

7-1-متغیرهای تحقیق..................................

8-1-تعاريف نظری و عملیاتی متغیرها...................

1-8-1-تعاریف مفهومی

2-8-1-تعاريف عملياتي

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیق

2-1-مقدمه

2-2- مبانی نظری تحقیق...............................

1-2-2-بیماری قلبی...................................

1-1-2-2-عوامل خطرزا.................................

1-1-1-2-2-سابقه خانوادگی............................

2-1-1-2-2-جنسیت.....................................

3-1-1-2-2-سن........................................

4-1-1-2-2-سیگار.....................................

5-1-1-2-2-فشارخون بالا...............................

6-1-1-2-2-عدم فعالیت بدنی...........................

7-1-1-2-2-بیماری قند................................

8-1-1-2-2-چاقی......................................

9-1-1-2-2-تنش های روانی(استرس)......................

2-1-2-2-پیامدهای بیماری قلبی........................

1-2-1-2-2-افسردگی...................................

2-2-1-2-2-استرس.....................................

3-2-1-2-2-ترس و اضطراب..............................

4-2-1-2-2-خشم.......................................

3-1-2-2-روش های درمان...............................

2-2-2-كيفيت زندگي ..................................

1-2-2-2-تعاریف کیفیت زندگی..........................

2-2-2-2-ویژگی های کیفیت زندگی.......................

3-2-2-2-ابعاد کيفيت زندگی...........................

1-3-2-2-2-بعد فيزيكي................................

2-3-2-2-2-بعد اجتماعي ..............................

3-3-2-2-2-بعد روانی ................................

4-3-2-2-2-بعد جسمي..................................

5-3-2-2-2-بعد روحی .................................

6-3-2-2-2-بعد محیطی ................................

4-2-2-2-شاخص‌های کیفیت زندگی ........................

5-2-2-2-خانواده و کیفیت زندگی.......................

3-2-2- بهزیستی روانشناختی ..........................

1-3-2-2-تعریف بهزیستی روانشناختی....................

2-3-2-2-مولفه های بهزیستی روانی.....................

3-3-2-2-نظریات در خصوص بهزیستی روانی................

1-3-3-2-2-نظریه ریف.................................

2-3-3-2-2-نظريه فرانکل .............................

3-3-3-2-2- نظریه ويسينگ و وان دان ..................

4-2-2- استرس ادراک شده..............................

1-4-2-2-تعريف استرس.................................

2-4-2-2-اثرات  استرس ................................

3-4-2-2- عوامل مؤثر در بروز استرس.....................

4-4-2-2-منابع استرس..................................

5-4-2-2-علائم استرس...................................

1-5-4-2-2-علائم جسماني................................

2-5-4-2-2-علائم رواني و رفتاري.........................

6-4-2-2-نظريه های استرس..............................

1-6-4-2-2-نظرية روانکاوی.............................

2-6-4-2-2-نظرية ضعف جسماني...........................

3-6-4-2-2-نظرية تكوين و تعادل خودكار..................

4-6-4-2-2-نظرية پردازش اطلاعات........................

7-4-2-2-نقش استرس در بروز بيماري ها....................

5-2-2-ذهن آگاهی.....................................

1-5-2-2-تعریف ذهن آگاهی.............................

2-5-2-2-کاهش استرس مبتني بر ذهن آگاهی ...............

3-2- پیشینه ادبیات..................................

فصل سوم: روش تحقیق

1-3-مقدمه...........................................

2-3-روش تحقیق.......................................

3-3- جامعه آماری....................................

4-3-برآورد حجم نمونه و روش نمونه گیری...............

5-3-ابزار گردآوری داده ها ..........................

1-5-3 -پرسشنامه SF-36 ..............................

2-5-3- پرسشنامه بهزیستی روانشناختی..................

3-5-3-مقیاس استرس ادراک شده.........................

6-3- شيوه اجرا.......................................

7-3-تکنیک های کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی.........

1-7-3-تکنیک تنفس....................................

2-7-3- تنفس شكمي (ديافراگمي)........................

3-7-3-تکنیک تفکر نشسته(مراقبه)......................

4-7-3-تکنیک اسکن بدن (بررسی بدن)....................

5-7-3-تکنیک پیاده روی متفکرانه......................

6-7-3-تکنیک یوگا....................................

8-3-روش تجزیه و تحلیل اطلاعات........................

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل آماری داده ها

4-1-مقدمه

4-2-تحلیل توصیفی داده ها

4-3-تحلیل استنباطی داده‌ها  (آزمون فرضیه ها)

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

5-1- خلاصه ای از نتایج پژوهش

1-5-مقدمه...........................................

2-5-خلاصه تحقیق......................................

3-5- نتیجه گیری و بحث...............................

4-5-نتیجه گیری......................................

5-5-محدودیت های پژوهش...............................

6-5-پیشنهادات.......................................

منابع...............................................

الف- منابع فارسی....................................

ب- منابع لاتین.......................................

چكيده لاتین

فهرست جداول

عنوان                                             صفحه

جدول 1-2: تعاریف ذهن آگاهی..........................

جدول 1-3: تحلیل آلفای کرونباخ برای زیرمقیاس­ها SF-36 در نمونه ایرانی....................................................

جدول 2-3: برنامه تمرین هشت هفته ای آموزش ذهن آگاهی .

جدول 1-4: توزیع فراوانی و درصدی بیماران مورد مطالعه بر حسب متغیر جنسیت( مرد – زن )...................................

جدول 2-4: توزیع فراوانی و درصدی بیماران مورد مطالعه بر حسب متغیر سن..................................................

جدول 3-4: توزیع فراوانی و درصدی بیماران مورد مطالعه بر حسب متغیر وضعیت تاهل..........................................

جدول4-4: توزیع فراوانی و درصدی بیماران مورد مطالعه بر حسب متغیر میزان تحصیلات........................................

جدول 5-4: توزیع فراوانی متغير شغل در نمونه آماری مورد مطالعه

جدول 6-4: توزیع فراوانی و درصدی بیماران مورد مطالعه بر حسب متغیر محل سکونت...........................................

جدول 7-4: توزیع فراوانی و درصدی بیماران مورد مطالعه به تفکیک وضعیت  گروهی...............................................

جدول8-4: میانگین و انحراف معیار نمرات بیماران در پیش آزمون و پس آزمون برای کیفیت زندگی..............................

جدول9-4: میانگین و انحراف معیار نمرات بیماران در پیش آزمون و پس آزمون برای متغیر بهزیستی روانشناختی.................

جدول10-4: میانگین و انحراف معیار نمرات بیماران در پیش آزمون و پس آزمون برای متغیر استرس ادراک شده....................

جدول11-4: نتایج تحلیل واریانس یک طرفه  نمرات بهزیستی روانشناختی در گروه آزمایش و کنترل..............................

جدول12-4: نتایج تحلیل واریانس یک طرفه نمرات کیفیت زندگی در  دو گروه آزمایش و کنترل.................................

جدول13-4: نتایج تحلیل واریانس یک طرفه  نمرات استرس ادراک شده در گروه آزمایش و کنترل.................................

فهرست نمودارها

عنوان                                             صفحه

نمودار 1-4: نمایش درصدی بیماران مورد مطالعه بر حسب متغیر جنسیت ( مرد – زن )..........................................

نمودار 2-4: نمایش درصدی بیماران مورد مطالعه بر حسب متغیر سن 

نمودار 3-4: نمایش درصدی بیماران مورد مطالعه بر حسب متغیر سن 

نمودار 4-4: نمایش درصدی بیماران مورد مطالعه بر حسب متغیر میزان تحصیلات..............................................

نمودار5-4: نمودار ستوني توزیع فراوانی متغير شغل در نمونه آماری مورد مطالعه.........................................

نمودار 6-4: نمایش درصدی بیماران مورد مطالعه بر حسب متغیر محل سکونت....................................................

نمودار 7-4: نمایش درصدی بیماران مورد مطالعه بر حسب وضعیت  گروهی(آزمایش و کنترل)