چکیده

در روزگاران گذشته، گردشگري و سياحت ويژه اشراف و نخبگان بود و به سبب تنگناهاي اقتصادي و فني و..... نقش چنداني در شئون زندگي اجتماعي، اقتصادي، زيست محيطي انسان ايفا نمي‌كرد. اما همگام با رويدادها و تحولات ژرف اجتماعي و اقتصادي در زندگي جوامع و بهره‌مندي انسان از حقوق بيشتر، اوقات فراغت فزون‌تر و به ويژه از هنگامي كه بهره‌مندي از مرخصي با حقوق، نخست در جوامع پيشرفته و سپس در كشورهاي در حال رشد، همچون حقي از حقوق انساني به رسميت  شناخته شد و گردشگري به صورت يكي از مهم‌ترين فعاليت‌هاي انسان معاصر درآمد. این مهم در عرصه­ی میهن اسلامی نیز پدیدار شد و روز به روز  گسترده­تر گردید. لیکن آن طورکه بایدو شاید به شکوفایی لازم نرسیده بلکه راه دور و درازی را باید بپیماید تا به عنوان صنعت گردشگری خود را آشکار ودر راستای امور اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی وحتی سیاسی همپای کشورهای توسعه یافته گام­های استواری را بردارد. در این زمینه وضعیت گردشگری «دهستان­های رودبار الموت غربی» وتاثیر آن در توریسم استان  با بهره از مدل های  spssو sowt بهره­گیری از آمارهای بدست آمده از طریق پرسش­نامه و بررسی نقاط قوت وضعف وتهدید­ها و فرصت­ها برنامه­ریزی لازم در این مورد صورت گرفت تا نتیجه آن به سایر نواحی و دهستان­های و روستاهای میهن اسلامی تعمیم داده شود تا کشور در عرصه گردشگری به جایگاه اصلی و واقعی خود برسد.

واژگان کلیدی: توریسم – توسعه سیاسی – روستا.

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                      صفحه

چکیده

مقدمه

فصل اول : طرح تحقيق

1-1 - بيان مسئله............................... 6

1-2-اهميت وضرورت انجام تحقيق .................. 7

1-3- اهداف تحقيق............................... 9

1-3-1- اهداف کلی ..................................................................................................................9

1-3-2- اهداف اختصاصی ........................................................................................................9

1-4 - سوالات تحقیق.............................. 9

1-4-1- سوال اصلی تحقیق ......................................................................................................9

1-4-2- سوال فرعی تحقیق .......................................................................................................9

1-5- فرضیه های تحقيق........................... 9

1-6- قلمرو تحقيق............................... 9

1-6-1- محدوده زمانی ..............................................................................................................9

1-6-2 محدوده مکانی  ..............................................................................................................9

1-6-3- محدوده موضوعی ......................................................................................................10

1-7- روش تحقیق ................................ 10

1-8-پیشینه تحقیق .............................. 10

1-9- نوع تحقیق................................. 12

1-10- ابزار گردآوری اطلاعات .................... 12

1-11 - روش تجزیه وتحلیل ....................... 12

1-12- محدودیت های تحقيق........................ 14

فصل دوم : مبانی نظری  تحقيق

2-1- تعاریف ومفاهیم ........................... ....17

2-1-1- روستا وروستایی ...............................................................................................................17

2-1-2- دهستان .............................................................................................................................17

2-1-3- گردشگری ........................................................................................................................18

2-2- انواع توریسم ............................................................................................................. 20

2-1- توریسم تفریحی .....................................................................................................................22

2-2-2- توریسم تجاری ...................................................................................................................22

2-2-3- توریسم همایشی ................................................................................................................22

2-2-4- توریسم مذهبی ..................................................................................................................22

2-2-5- توریسم درمانی ..................................................................................................................22

2-2-6- توریسم الکترونیک .............................................................................................................32

2-2-7- اکوتوریسم ..........................................................................................................................23

2-3- توریسم روستایی……………..…………………………….................……24

2-4- ابعاد صنعت گردشگری …….…………….....................................…………......29

2-4-1- ابعاد اقتصادی .......................................................................................................................29

2-4-2- گردشگری واشتغال .............................................................................................................37

2-4-3- ابعاد فرهنگی واجتماعی گردشگری ..................................................................................39

2-4-4- بعد زیست محیطی گردشگری ...........................................................................................42

2-5- گردشگری وزیر ساخت ها...................... ....48

2-5-1- الف – تضمین امنیت فراگیر ..............................................................................................48

2-5-2- ب – گسترش فعالیت های تبلیغاتی ..................................................................................48

2-5-3- ج- ایجاد زیرساخت هاوزیربناها ........................................................................................49

2-5-4-د- ایجادتسهیلات لازم برای سرمایه گذاری بخش خصوصی .............................................49

2-5-5-ه- گسترش مدارس ومراکزآموزش عالی جهانگردی وهتل داری و.......................................50

2-5-6-و- گسترش فعالیت های بهداشتی وپیشگیری ......................................................................50

2-5-7-ز- افزایش کمی وکیفی امکانات ترابری زمینی وهوایی و...  ................................................50

2-5-8-ح- اصلاح وبهبود امورسازمانی وتشکیلاتی .........................................................................50

2-5-9-ط- تخصیص اعتبارات کافی و ملی استانی .........................................................................50

2-5-10-ی- ایجاد امکانات لازم برای خردسالان ............................................................................51

2-5-11-ک- گسترش امکانات TCI ...................................    .......................................................51

2-5-12-ل- توسعه جایگاه خاص در بازارها......................................................................................52

2-5-13- م- فرصت های جدید شغلی ..............................................................................................53

2-5-14-ن- ایجاد در آمد ..................................................................................................................53

2-5-15-س- آسان سازی مدیریت مقصد ..........................................................................................53

2-5-16-ع- فراهم سازی امکان اتصال به سایر بخش ها ...................................................................53

2-6- مدل تحلیلی SWOT و پیشنهاد راهبردهای خرد وکلان .................................................53

فصل سوم :  ويژگيهاي جغرافیایی محدوده مورد مطالعه

3-1- تقسیمات کشوری ............................ …..57

3-2- وجه تسمیه....................................................................................................................63

3-3- پیشینه تاریخی الموت....................................................................................................64

3-4- وضعیت طبیعی..............................................................................................................64

3-4-1- اقلیم وآب وهوا.......................... ….64

3-4-2 - زمین شناسی دره الموت .................. ….69

3-4-3-کوه ها وبلندی های الموت ................. ….72

3-4-4- میراث تاریخی ........................... ….73

3-4-5- غارهای طبیعی ........................... ….75

3-4-6- آبهای الموت ............................ . …75

3-4-6-1- آبهاي سطحي............................ ….77

3-4-6-2- آبهاي زيرزميني........................ .…78

3-4-6-3- یخچال ویا معدن یخ .................... ….79

3-4-7- جانوران الموت .......................... …79

3-4-8- گیاهان الموت ........................... ........ .…79

3-4-8-1- جنگل ها، مراتع و پوشش گیاهی ................................................................................80

3-5- وضعیت اجتماعی ........................................................................................................82

3-5-1- جمعیت دهستانها (کل وتفکیک شده )......... …82

3-5-2- زبان ….............................................................................................................................95

3-5-3- صنایع دستی........................................................................................................................95

3-5-4- اطلاعات فرهنگی ..............................................................................................................95

3-5-5- آداب ورسوم ومراسم اجتماعی ،مذهبی ....... 96

3-5-6- غذاهای محلی ونوعی ازآن ................. 96

3-5-7-  مسائل آموزشی............................................................................................................96

3-6- وضعیت اقتصادی....................................................................................................97

3-6-1- مسائل اقتصادی .......................... 97

3-6-2- فعالیت ها یی روستایی ................................................................................................97

3-6-3- کشاورزی و دامپروری ..................... 97

3-6-3-1- دامداری ومرغداری ..................... 97

3-6-3-2- نوع بهره برداری وتغییرات آن .......... 97

3-6-4- عوامل تولید ونقش آن در روستاها ......... 98

3-6-5-  نحوه تهیه وکود وبذر ................... 98

3-6-6- ماشین آلات کشاورزی و دفع آفات نباتی زراعی..........................................................98

3-7- ویژگی توریستی......................................................................................................99

3-7-1- جاذبه های گردشگری ...................... 99

3-7-1-1-قلعه حسن صباح ........................................................................................................99

3-7-1-2- قلعه لمبسر ...............................................................................................................99

3-7-1-3- چنار خونبار الموت .................................................................................................100

3-7-1-4- دره نینه رود ............................................................................................................100

3-7-1-5- آبشار پیچه بن ........................................................................................................101

3-7-1-6- دریاچه اوان ............................................................................................................102

3-7-1-7- شاهرود .................................................................................................................102

3-7-1-8- قلعه شیر کوه ..........................................................................................................103

3-7-1-9- آرامگاه سنگی حسن آباد وشاهکوه .........................................................................103

فصل چهارم : تجزيه وتحليل يافته هاي تحقيق

4-1- مشخصه های کلی پاسخگویان .................. 107

4-1-1- گردشگران  .............................. 107

4-1-2- مردم بومی .............................. 108

4-2- نتایج توصیفی – تحلیلی .................... 108

4-3- روش شناسی ارائه راهبردهای توسعه گردشگری .. 128

4-3-1- مرحله اول، ورود اطلاعات ................. .129

4-3-1-1- ماتریس ارزیابی عوامل محیط بیرونی (EFE) .129

4-3-1-2- ماتریس ارزیابی عوامل محیط درونی (IFE).............................................................133

4-3-2- مرحله دوم ، مرحله تطبیق..............................................................................................138

4-3-2-1- تشکیل ماتریس نقاط ضعف ،نقاط قوت ، تهدیدهاوفرصت ها(تدوین راهبردها)......138

4-3-2-2- تشکیل ماتریس داخلی وخارجی(IF)(مشخص نمودن راهبردهای با امنیت تر).......142

4-3-3- مرحله سوم ، مرحله تصمیم گیری ( اولویت بندی راهبردهای قابل قبول ) .................143

فصل پنجم :ارزیابی نهایی فرضیه ها - نتيجه گيري وارائه پيشنهادات

5-1- فرضیه اول........................................................................................................................ 152

5-2- فرضیه دوم .......................................................................................................................154

5-3- نتیجه گیری .....................................................................................................................156

5-4-پيشنهاد..............................................................................................................................159

5-5- پیشنهاداتی برای محققان آینده..........................................................................................159

پیوست ها و ضمائم (پرسش نامه خانوار روستايي  و  پرسش نامه مخصوص مسئولین روستایی )

فهرست منابع

چکیده انگلیسی

فهرست جداول

عنوان                                                                                                          صفحه

2-1- منافع اقتصادی گسترش صنعت گردشگری سال 1383 ............................................................... ..........31

2-2- هزینه های اقتصادی گسترش گردشگری 1383....... ..........32

2-3- آثارمثبت فرهنگی واجتماعی گردشگری 1386...... ..........41

2-4- ماتریس تجزیه و تحلیل SWOT...............................................................................................54

2-5- مدل بهبود یافته ماتریس تجزیه وتحلیل SWOT .....................................................................55

3-1- خلاصه آمار سالانه ایستگاه معلم کلایه                              .....................................................................68

3-2-تعداد آبادی های الموت به تفکیک وضع طبیعی آبادی..............................................................82

3-3- جمعیت دهستان های رودبار الموت.........................................................................................82

3-4- روستا ها به همراه جمعیت وخانوار ساکن در الموت غربی 1390........................................... ........83

3-4-1- روستاهای دهستان رودبار شهرستان به همراه جمعیت 1390............................................... ........90

3-4-2- روستاهای دهستان دستجرد به همراه جمعیت 1390    ........91

3-4-3 -روستاهای دهستان رودبار محمد زمانی به همراه جمعیت 1390............................................... .......92

4-1- خصوصیات ومشخصات کلی گردشگران  ............ .......107

4-2-  خصوصیات ومشخصات کلی ساکنان بومی ..........................................................................108

4-3- سنجش پایایی پرسشنامه هابا استفاده از ازمون الفاکرونباخ............................................... ....109

4-4- سنجش روایی پرسشنامه ها با استفاده ازازمون KMOوبارتلت............................................... .....109

4-5- جاذبه های طبیعی ونتایج ازمون  test-T...... ....110

4-6- جاذبه های تاریخی ،اجتماعی –فرهنگی ونتایج ازمون test-T............................................112

4-7- جاذبه های اقتصادی ونتایج ازمون test- T.........................................................................114

4-8- اولویت بندی امتیاز گویه ها ازنظر گردشگران ....................................................................118

4-9- همبستگی بین ابعاد جاذبه های گردشگری ازدیدپاسخ دهندگان ........................................119

4-10- میزان تاثیر گردشگری بر اشتغال زایی روستایی .....................................................................121

4-11- میزان تاثیر گردشگری بر درامد زایی روستاییان .....................................................................121

4-12- میزان تاثیر گردشگری بر کاهش مهاجرت روستاییان .............................................................122

4-13- میزان تاثیر گردشگری بر افزایش قیمت زمین و املاک ..........................................................123

4-14- میزان تاثیر گردشگری بر بهبود شبکه حمل ونقل ..................................................................123

4-15- میزان تاثیر گردشگری بر افزایش اطلاعات ودانش عمومی ....................................................124

4-16- میزان تاثیر گردشگری بر افزایش ناهنجاری های اجتماعی .....................................................125

4-17- میزان تاثیر گردشگری بر افرایش ناهنجاری های اجتماعی (استاندارهای زندگی)..................125

4-18 - گردشگری وارتباط ان با محیط زیست در منطقه مورد مطالعه ...............................................126

4-19- گردشگری وارتباط ان با تمایل به افزایش ساخت وساز .........................................................127

4-20 –گردشگری ونقش ان در اتقای امنیت .....................................................................................128

4-21- عوامل خارجی تاثیر گذار بربخش گردشگری دهستان رودبارالموت غربی.............................130

4-22- ماتریس ارزیابی عوامل بیرونی در هرسه نوع جامعه ومیانگین ان ها ....................................132

4-23- اولویت بندی عوامل بیرونی بر اساس امتیازنهایی .................................................................133

4-24- عوامل درونی تاثیرگذاربربخش گردشگری دهستان رودبار الموت غربی...............................135

4-25- ماتریس ارزیابی عوامل درونی در سه نوع جامعه ومیانگین انها ............................................137

4-26- اولویت بندی عوامل درونی بر اساس امتیاز نهایی ...............................................................138

4-27- راهبردهای توسعه گردشگری دهستان رودبار الموت غربی ..................................................141

4-28- ماتریس ارزیابی برنامه ریزی راهبردی کمی توسعه گردشگری منطقه .................................146

4-29-  ماتریس IFE.....................................................................................................................

4-30- ماتریس EFE....................................................................................................................

5-1- جایگاه ونقش جاذبه های گردشگری در ایجا د تمایل به سفر ..............................................153

5-2- رابطه بین متغیر های گردشگری وتوسعه روستایی ................................................................154

5-3- نتایج ازمون test- T و رابطه گردشگری وتوسعه روستایی ...................................................155

فهرست نمودارها

عنوان                                                                                                           صفحه

2-1 – توریسم روستایی محرکی برای توسعه سایربخش های اقتصادی 1381............................................... 28

2-2- درجه تاثیرگذاری گردشگری براقتصاد ملی 1383.. 34

2-3- ابعادروابط فرهنگی واجتماعی مواجه شوندگان 1386   40

2-4- صنعت گردشگری ومحیط زیست  1385.............. 47

3-1- آمبروترمیک ایستگاه هواشناسی معلم کلایه در بلند مدت 1391   66

4-1- فرایند ومراحل راهبردسازی توسعه گردشگری منطقه......................................................106

4-2-  میزان تاثیر جاذبه های طبیعی در استفاده از گردشگری .................................................111

4-3-  میزان تاثیر جاذبه های تاریخی، اجتماعی – فرهنگی در استفاه از گردشگری................113

4-4- میزان تاثیر جاذبه های اقتصادی در استفاده از گردشگری .............................................115

4-5- میزان تاثیر جاذبه های تسهیلاتی ـ خدماتی در استفاده ازگردشگری ..............................117

4-6- میزان تاثیرجاذبه های تسهیلاتی ـ خدماتی در استفاده از گردشگری ...............................120

4-7- شکل  امتیاز نهایی ماتریس ارزیابی عوامل درونی وبیرونی .............................................143

فهرست عكس­ها

عنوان                                                                                                        صفحه

3-1- دریاچه زیبای اوان ........................ .76

3-2- از گیاهان وحشی منطقه ..................... .81

3-3-  از بقایای قلعه لمبسر..................... .100

3-4- درخت چنار خونبار روستای زرآباد ........... .101

3-5- نمایی ازآبشار پیچ بن ..................... 102

فهرست نقشه ها

عنوان                                                                                                           صفحه

3-1- نقشه ایران 1391  ...........................................................................................................58

3-2- موقعیت روستایی روستاهای استان قزوین .....................................................................59

3-3- دهستان درنقاط روستایی استان قزوین 1391 .................................................................60

3-4- موقعیت روستاها .............................................................................................................61

3-5- استان قزوین و شهرستانها 1391......................................................................................62

3-6- زمین شناسی منطقه الموت 1391...................................................................................72