داستان از جزیره کرت آغاز می‌شود، جایی که راوی داستان قصد دارد معدنی را احیا کند. او با زوربای آشنا می‌شود که مردی میانسال، قوی هیکل و حکیمی خودآموخته است. زوربای به عنوان سرکارگر استخدام می‌شود، اما نقش او فراتر از یک کارگر ساده است او به معلم زندگی برای راوی تبدیل می‌شود.
زوربای نماینده آزادی، شور زندگی و حکمتی است که از دل تجربه می‌آید، نه از کتاب‌ها. او مردی است که با موسیقی، رقص، عشق و حتی درد زندگی می‌کند. در مقابل، راوی نماد روشنفکری است که در میان کتاب‌ها و افکار فلسفی محبوس شده و از تجربه مستقیم زندگی گریزان است.
کازانتزاکیس با نثری شاعرانه و قدرتمند، تقابل بین زندگی عقلانی و زندگی حسی را به تصویر می‌کشد. او از طریق گفتگوهای عمیق بین این دو شخصیت، پرسش‌های اساسی درباره معنای زندگی، مرگ، عشق، خدا و آزادی را مطرح می‌کند.
این رمان تنها یک داستان نیست، بلکه دعوتی است برای زندگی کامل‌تر، شجاعانه‌تر و حقیقی‌تر. زوربای به ما می‌آموزد که چگونه لحظه حال را دریابیم، چگونه با شکست‌ها روبرو شویم، و چگونه در برابر ناملایمات زندگی رقص کنیم.
زوربای یونانی اثری است که خواننده را تکان می‌دهد و به چالش می‌کشد، و در عین حال با زیبایی توصیفات یونان، فرهنگ غنی آن و شخصیت‌های فراموش نشدنی، او را مسحور می‌کند. این کتاب که به بیش از ۳۰ زبان ترجمه شده، نه تنها یکی از برجسته‌ترین آثار ادبیات یونان، بلکه یکی از شاهکارهای ادبیات جهان است.