پاورپوينت بررسي فضاي شهري شهرک فرهنگیان گرگان

طراحی شهری شهرک فرهنگیان گرگان

فصل اول
شناخت موضوع

مفهوم شهر

منظور از شهر منطقه جغرافياي است كه داراي جمعيت و تراكم جمعيتي مشخص بوده وافراد ان به اموري غير از كشاورزي اشتغال داشته باشند . اما نكته اينجاست كه مبناي جمعيت شهرها در كشورهاي مختلف متفاوت است به طور كلي شهر بزرگترين نماد تمدن بشري است كه انسان ان را براي امنيت اسايش و رفاه خود بنا نهاده است.

شهر به منزله سكونتگاه انسان و مجموعه اي از عوامل طبيعي اجتماعي و محيط ساخته ي دست بشر ميباشد كه توسط سياستمداران قانون گذاران توسعه دهندگان مهندسين تاسيسات معماران برنامه ريزان تاجران و مالكان شكل ميگيرد .

برخي از نظريه پردازان شهر را براساس تفاوت مشاغل موجود در ات در مقايسه با روستا تعريف ميكنند . برخي ديگر شهر را بر پايه سيما و منظر ان و گروه ديگر بر اساس سبك زندگي و نوع روابط متفاوت افراد در شهر و روستا تعريف ميكنند .

در اين ميان تعاريف متفاوتي وجود دارد :

Øتعريف عددي

Ø تعريف تاريخي

Ø تعريف حقوقي

مبناي تعريف عددي جمعيت شهر و ارائه حداقل جمعيت براي شناخت يك سكونتگاه به عنوان يك شهر است ولي با وجود صريح و واضح بودن تعريف، تعريف جامعي نيست

در تعريف تاريخي شهرهايي كه به لحاظ تاريخي به انها واژه شهر اطلاق ميشده به عنوان شهر شناخته شده اند.

تعريف حقوقي به تفاوتهاي ساختاري شهر و روستا به لحاظ نظامات اداري اقتصادي صنايع ونظامي تكيه دارد.

تاریخچه رشد شهر گرگان

سابقه تاريخي تمدن و شهر نشيني در دشت گرگان طبق مطالعات باستانشناسي به شش هزار سال قبل مي رسد كه بايد آن را تمدن قبل از آريايي نام نهاد . در دوران بعد از آرياييها نيز هر چند اقوام اين منطقه متفاوت بودند اما از نظر سوق الجيشي (سر حد بودن آن در مقابل قبايل شمالي و آسيايي مركزي ) اين منطقه مورد توجه حكومت هاي وقت بوده است . و افراد مهمي را به اين حاكم نشيني مي فرستادند . اسكندر نيز اين منطقه را تصرف كرد و پس از وي به دست سلوكي ها افتاد . به علت قيامي كه مردم گرگان بر عليه دولت پارت كردند مهرداد اول پادشاه اشكاني به اين منطقه لشكر كشيده و آن را متصرف شد .

در عصر ساسانيان به علت هجوم مكرر اقوام نيمه وحشي از شمال و شمال شرق ، اين منطقه اهميت دفاعي خاصي يافت . به طوريكه در نهايت سد فيروز يا سد اسكندر يا قزل آلان را در اين دوره (احتمالاً در زمان فيروز ) در شمال شهر قديم گرگان (نزديك شهر گنبد كنوني )0 ساخته شد . اين سد از گميشان ،كنار درياي خزر (و از داخل دريا ) شروع شده پس از گذشتن از شمال شهر جرجان يا گرگان قديم در دامنه ارتفاعات شرقي (خوجه لر) خاتمه مي يابد . سد اسكندر بعدها در هجوم مغول ها و تيمور و پيش از آنها به وسيله مردم محلي كه از مصالح آن استفاده مي كردند ، خراب شد .

شهر گرگان قديم تا مدتها در مقابل هجوم اعراب مقاومت كرد تا آنكه در اوايل قرن دوم هجري ، اعراب پس از تلفات سنگين شهر را فتح كردند اما اين شهر مقر خالفان خلفاي عرب و مركز علويان گرديد و در اوايل قرن چهارم يكي از علويان به حكومت گرگان رسيد . به هر حال اين منطقه مركز حكومت مردان استقلال طلب و مقاوم در مقابل اعراب مانند آل زيار ، سامانيان و صفاريان بوده است.

روند رشد شهر گرگان تا استر آباد

در مورد سابقه نام استر آباد چند روايت وجود دارد، يكي آنكه اين نام مأخوذ از استره زن شاهزاده كيخسرو و يا استرزن خشايار شاه مي باشد و در روايت ديگر آنرا مخفف استار آباد ( ستاره آباد ) مي دانند . به علت حمله تركمن ها به اين منطقه در زمان نادر شاه در سمت شمال شهربارو و خندقي احداث گرديد. البته انتخاب اين مكان به خاطر مزاياي طبيعي آن (آب فراوان ، كوهپايه بودن و محل تقاطع راه شرق به غرب و شمال به جنوب بوده است . همچنين محصول ابريشم آن از قديم فراوان و مرغوب بوده كه عاملي در ايجاد مبادلات تجاري و رونق شهر گشته است.

شهر داراي پنج دروازه بوده است . اين دروازه ها ( كه محل تقاطع راههاي مختلف بوده اند مي توانند علل و نحوه رشد شهر را نشان دهند. پنج دروازه شهر عبارت بودند از دروازه شرقي به طرف گرگان قديم مي رفته ، دروازه غربي به طرف مازندران و دروازه جنوبي بنام چهل دختران كه به طرف كوهستان مي رفته است. و بالاخره دروازه پنجم بنام دنكوان كه در آن رفت و آمدي صورت نمي گرفته است. همچنين در هر سمت شهر يك محله شرقي كنار دروازه خراسان بوجود آمده و هر سه محله با راه اصلي به هم متصل مي شدند ( نقشه هاي 1 تا 3 ) ضمناً علاوه بر بازار اصلي كه در محله شرقي بودند ، گذر دوشنبه در محله غربي و گذر چهارشنبه نيز در محله شمالي ( كه احتمالاً محل بازار هاي هفتگي بودند ) قرار داشتند.

نام سه محله اصلي عبارتند از:

(1نعلبندان در مشرق شهر و كنار دروازه خراسان

(2سبز مشهد در شمال و كنار دروازه گرگان قديم

(3ميدان در غرب و كنار دروازه مازندران

هر محله علاوه بر بازار يا بازارچه داراي مسجد يا تكيه ، حمام و مدرسه و آب انبار بوده است كه كم و بيش تا به امروز شكل خود را حفظ كرده اند.

به نظر مي رسد كه محله ميدان به صورت قديمي ترين محله اين سكونت گاه در زماني كه يك آبادي بوده شكل گرفته است و سپس دو محله شرقي و شمالي در كنار راههاي اصلي رشد كردند.

پس از آن شهر به طرف شرق و شمال شرقي رشد كرده اما از طرف غرب به خاطر وجود خندق و باروو جنوب به علت وجود كوهها و جنگل رشد كمتري داشته است . از سمت شرق و جنوب شرقي محلات شير كش ، پايسرو ، ميخچه گران بوجود آمد و از سمت شمال شرق محلات چهارشنبه ، سرپيرودباغان به محله اصلي سبزه مشهد اضافه شد و در دوره هاي بعدي محله بلوچ در جنوب شرقي بوجود آمد كه تا حدي دور افتاده بوده و بعد با رشد شهر با آن ادغام شد.

نقشه هاي 1و2و3 كه از منابع مختلف و عكسها و نقشه هاي قديمي اخذ شده اند ، گسترش شهر را از حدود صد سال پيش تا كنون نشان مي دهند . شهر تا اوايل قرن حاضر (1300)در داخل برج و باروي خود رشد كرده است. پس از آن شهر به طرف جنوب و شرق ( كه پادگان شهر در زمان رضا شاه ساخته مي شود ) رشد مي كند. رشد بعدي شهر مجدداً در قسمت شرق و جنوب شرقي است.

رشد اصلي شهر كه يكباره محدوده هاي قبلي و رشد كند دوران گذشته را پشت سر مي گذارد. در دهه 1340 و 1350 صورت مي گيرد. در اين دوره شهر به صورت پراكنده و در همه جهات به خصوص در امتداد خيابانهايي كه در اين دوران و دوره قبل از آن ( دوره رضا شاه ) ساخته شده گسترده مي شود. در دهه اخير نيز شهر اين الگوي رشد پراكنده و در همه جهات را به خصوص در جهت شمال شرق و جنوب كه هر دو جهت از نظر حفظ منابع طبيعي شهر 0 زمين هاي مرغوب كشاورزي در شمال شرق و باغات و جنگلهاي شهر در جنوب ) نا مناسب بود، دنبال كرده است.

موقعيت جغرافيايی و خصوصيات اقليمی و جوی شهر گرگان

شهر گرگان يكي از شهرهاي سواحل درياي خزر و مركز استان گلستان مي باشد كه در عرض جغرافيايي َ49 ‚ ْ36 و طول ْ54 ‚ َ28 شرقي و با ارتفاع 155 متر از آبهاي آزاد و در جنوب شرقي درياي خزر و در دامنه كوه شاهوار بر سر راه كشوري تهران به مشهد واقع شده است .

شهرستان گرگان منطقه اي كوهستاني و مرتفع است كه از شمال به شهرستان گنبد و بندرتركمن ، از سمت شرق به شهرستانهاي گنبد و علي آباد و از جنوب به شهرستانهاي دامغان و شاهرود ( كه به وسيله رشته كوه البرز از گرگان جدا مي شوند ) از مغرب به شهرستان كردكوي و بندر تركمن و درياي خزر محدود مي شود . وجود راه آهن گرگان به بندر تركمن و ساري و تهران و پيوند آن با راه آهن سراسري , همچنين راه آسفالته گرگان به ساري و تهران از جانب غرب ، گرگان به مشهد از جانب شرق و راه گرگان به شاهرود و نيز راههاي فرعي ديگري كه اين شهر را به نقاط مختلف داخلي و خارجي شهرستان مرتبط مي كند ، موجب سهولت بيشتر حمل ونقل محصولات كشاورزي و مايحتاج مورد نياز شده و شهرستان گرگان را به عنوان بزرگترين شهر در استان گلستان مطرح مي سازد .

شهر و شهرنشيني

نظامسلسله مراتب شهری :

سلسله مراتب شهري با توجه به توزيع كالاها و خدمات و انتقال فنون جديد و ابداعات به سراسر جامعه بهترين شكل سازماندهي فضاست. وجود اين نوع سلسله مراتب شهري باعث مي‌شود كه تقريباً هر اندازه شهري با حد مطلوب سازگار باشد بدين مفهوم كه هر شهري (با هر اندازه‌اي) نقش ويژه خود را جهت خدمات‌رساني ايفا مي‌كند. معمولاً براي تعيين سلسله مراتب شهري‌، جمعيت به عنوان معيار اندازه‌گيري به كار مي‌رود.

نظام سلسله مراتب شهري منتج از نظريه مكانهاي مركزي است. در اين نظام از آنجايي كه طبقه هر شهر با تعداد و تنوع فعاليتهايي كه عرضه مي‌كند تعيين مي‌شود و معمولاً رابطه مستقيم بين تعداد و تنوع فعاليتها و جمعيت شهر وجود دارد ، بنابراين مي‌توان گفت شهرهايي كه در طبقات بالاتر قرار دارد، جمعيت بيشتري هم دارد. در اين صورت شهري كه در طبقه اول قرار گرفته ، كوچكترين اندازه شهر در نظام سلسله مراتب شهري است و شهري كه در طبقه آخر قرار گرفته ، داراي بزرگترين اندازه شهر در آن نظام شهري است (دركوش ، 1364).

در نظام سلسله مراتب شهري ايران ، تهران با جمعيتي بالغ بر 845،758،6 نفر در سال 1375 در بالاترين رده قرار گرفته است . پس از آن مشهد و در رده بعد شهرهاي اصفهان ، تبريز و شيراز قرار گرفته‌اند (مركز آمار ايران ، 1375) .

تاسيس و پايه گذاری شهرک

پس از بررسی چند نقطه در شهر گرگان محدوده ای در ابتدای خیابان جرجان که سابقا کاربری کشاورزی داشت انتخاب و به عنوان محدوده ی شهرک فرهنگیان محسوب شد.این کار با هماهنگی سازمان تعاون و زمین شهری و شرکت تعاونی مسکن فرهنگیان انجام شد.تشکیل این تعاونی توسط جمعی از کارکنان آموزش و پرورش شهرستان گرگان ,قدم اول در تاسیس این شهرک بوده است(سال تاسیس=1352)

اولین سری سکونت 55 خانوار در حدود 400واحد بود.

(فرهنگیان ابتدا مبلغی را به عنوان پیش پرداخت به تعاونی مسکن پرداخت نموده و سپس با استفاده از تسهیلات بانک مسکن مراحل احداث و دریافت منازل آغاز شد)

در ابتدای تاسیس شهرک زمین های اطراف هنوز کاربری کشاورزی داشت و بهمین علت محیط شهرک توسط دیوار و سیم خاردار محصور شد.این کار هم به دلیل تعیین و تکلیف محدوده و هم با انگیزه ی ایجاد امنیت بیشتر انجام شد.

گسترش شهرک در دوره های مختلف:

چون محدوده ی مورد مطالعه یک شهرک است(شهرک فرهنگیان) به دلیل محدود بودن جمعیت و کاربری های آن داخل نظام سلسله مراتب شهری قرار نمی گیرد و در درجه ی پایینتر از شهر که یک سلسله مراتب شهری محسوب می شود قرار دارد.

تاسیس و پایه گذاری شهرک:

بافت مورد مطالعه شهرکی برای فرهنگیان است که سازمان (تعاونی مسکن فرهنگیان)برای حمایت و کمک به فرهنگیان این برنامه را اجرا کرده است و نحوه ی طراحی به صورتی است که تمام ساختمان ها یک طبقه هستند.البته به تازگی چند ساختمان جدید به صورت آپارتمانی و چندواحدی در حال اجرا می باشد.

بررسی کلی خصوصیات جمعیت و خانوار محدوده براساس آمار و اطلاعات در دسترس:

اولین سری سکونت 55 خانوار بودند که حدودا 400 واحد مسکونی را به خود اختصاص دادند. در حال حاضر حدود 1250 نفر ساکن این مجموعه هستند که 416 واحد را به خود اختصاص داده اند. مساحت کلی مجموعه در حال حاضر 19 هکتار و سطح اشغال 9 هکتار می باشد.

شناخت هویت های اصیل اجتماعی و فرهنگی:

از لحاظ اجتماعی و فرهنگی,اکثر ساکنان این منطقه افراد فرهنگی و کارمند دولت هستندو از لحاظ طبقات اجتماعی در قشری یکسان قرار دارند.از لحاظ قومی و مذهبی حدود نصف شهرک را ترکمن ها و نصف دیگر ساکنان شهرک فارس ها هستند.

شناخت الگوهای رفتاری و تاثیر آنها بر ساختار فضایی- کالبدی:

فضای تجمع اهالی در روزهای خاص و مراسم مذهبی برطبق عقاید و آداب و رسوم مختلف می باشد و براساس این رسم و رسومات این فضا به مکانی برای تجمع و جذب سایر افراد از خارج مجموعه میباشد.

فصل دوم

جمع اوري اطلاعات:

سازگاريهاي كاربري

عوامل سيماي شهر

سازگاريها

نقاط قوت

وجود فضاي سبز

ارامش ساكنين

هماهنگي بين ساكنين از لحاظ فرهنگي اقتصادي و ...

وجود فضايي امن براي بازي بچه ها و دوچرخه سواري

نقاط ضعف

تجميع اماكن رفاهي مذهبي تجاري در يك نقطه

نقاط ضعف

فرصتها

استفاده بهينه از فضا

وجود ميدان براي هر بلوك

تهديد ها

وجود نا امني در ساعات خلوت

عوامل سيماي شهر

راه

لبه

گره

نشانه

محله

راه
راه اولين عنصري كه ساختار شهر را شكل ميدهد
افراددر بيان اين عامل به ارتباط ميان راه ها اشاره كردند واز اهميت به سزاي ان در رفت و امد گفته اند

راه

لبه
لبه نيز مانند راه عنصر خطي در سيماي شهر محسوب ميشود. لبه هاي قوي فورا به چشم ميايد

گره
گره ها از اهميت ويژه اي برخوردارند
هميشه به اين معني نيست كه يك ميدان نقش گره را داشته باشد

نشانه
عاملي كه نسبت به بقيه عوامل بيشتر به چشم بيايد
مثل بناهاي قديمي- برجها-تالارها-يا مانند اينها. فلكه نيز ميتواند يك نشاته باشد

محله
قسمتي از يك شهر كه خصوصيات مشابه و يك دست داشته باشد

عنصر كف
نوع كفسازي اختلاف سطح ساماندهي مسيرها

بدنه
پيشامدگي ها عقب نشينيها تابلوها نورپردازي ها نوع نماها

مبلمان شهري
ساير اساسيه مورد نياز شهروندان
دكه ها نيمكتها صندوق پست سطلهاي اشغال نوع اتومبيلها و...

سقف
عنصري كه كمتر مورد توجه قرار ميگيرد ولي تاثير بسزايي در زيبايي شهر دارد

الگوهاي ساماندهي ومدلهاي شهري:
قطاعي
چند هسته اي
ستاره اي
اقماري
خطي
شطرنجي و...
شهرك فرهنگيان طبق تعريف شهرها از لحاظ چينش خيابانها و ساختمانها يك شهر شطرنجي ميباشد.

عناصر متحرك
منتظران اتوبوس
كندن خيابان
قدم زدن
وسايل نقليه
ويلچر معلولين
دوچرخه و...

عناصر ثابت
ابخوريها
پمپ اتشنشاني
سكوها
جعبه هاي پست
ايستگاه ها
و ...ها

فصل سوم
ارئه پيشنهادات
اسكيس

ارائه طرح پيشنهادي

پايان

پاورپوينت بررسي فضاي شهري شهرک فرهنگیان گرگان

قیمت: 193,000 تومان پرداخت و دانلود

اگر شما مالک حقوقی این فایل هستید، حتماَ به ما گزارش نمایید. #نسخه_الکترونیکی

دانلود پاورپوينت بررسي فضاي شهري شهرک فرهنگیان گرگان

دانلود فایل پاورپوينت بررسي فضاي شهري شهرک فرهنگیان گرگان با لینک مستقیم از سایت فارس فایل. این فایل در دسته 🔺دیجیتال فایل های الکترونیکی » شهرسازی (آموزش_و_پژوهش) قرار دارد و شامل توضیحات کامل، فرمت فایل و اطلاعات دانلود می‌باشد.