رمان درازنای شب، از جمله رمان های واقع گرای دهه چهل محسوب می شود که جمال میرصادقی آن را به نگارش درآورده است. این رمان به بازتاب یکی از چالش های مهم جامعه یعنی «انقطاع و شکاف نسلی» اختصاص یافته است. این مضمون اگرچه یکی از کهنه مضمون های ادبیات فارسی به شمار می رود، از آنجا که همواره در تمام اعصار و در میان اکثر ملل، جریان دارد توجه بسیاری را به خود معطوف کرده است. انعکاس این موضوع مهم اجتماعی در رمان، می تواند در آگاهی بخشیدن به بسیاری از خانواده های ایرانی که هنوز با این چالش مواجه نشده اند، کمک شایانی کند.

نویسنده در درازنای شب، این معضل اجتماعی را در یکی از خانواده های سنتی رمانش که نماینده بسیاری از خانواده های ایرانی است، به نمایش گذاشته و عواملی را که به تدریج در محیط خانواده، سبب ظهور و بروز این شکاف می شود، با دقت و مهارت خود به تصویر کشیده است. او در این رمان، نسل جدید و جوان را در برابر نسل بالغ و سنتی قرار داده و انقطاع نسلی را که همان عدم اشتراک میان تفکرات پدران و مادران با فرزندان است، ترسیم کرده و نشان داده است که چگونه «انقطاع نسلی» می تواند نسل جدید را در برابر نسل قبلی (نسل بالغ) به شورش وادارد و انقطاع کامل و شکاف نسلی را سبب گردد.