کتاب حاضر که بر اساس عنوان یکی از مقالات آن قوم آریا نامیده شده در ۲ بخش فراهم آمده. بخش نخست شامل شانزده پژوهش در سه حوزه اساطیر و ادیان، تاریخ، مردمشناسی و زبانشناسی است و در هر کدام با رویکردی تحلیلی و روشمند ابعاد تاریخ و فرهنگ ایران باستان بازنمایی شده است.
بخش دوم حاوی ترجمه ۱۲ مقاله از دانشنامه ایرانیکا است. هر کدام از این مقالات به خاستگاهها و اعماق مفاهیم و جنبههای کهن فرهنگ و ادبیات دینی و ایران رسوخ کرده و نتایج عالمانه قابل توجهی به دست آوردهاند.