کتاب «شاهنامه و ما» نوشتهٔ منوچهر جمالی پژوهشی فلسفی و فرهنگی است که به رابطهٔ ایرانیان امروز با اندیشهها و اسطورههای شاهنامه میپردازد.
جمالی در این اثر، شاهنامه را نه صرفاً یک حماسهٔ تاریخی، بلکه آیینهای از روان و خودآگاهی ایرانی میداند؛ اثری که میکوشد نشان دهد چگونه خرد، آزادی، و مهر در فرهنگ ایرانی زاده شد و چگونه در گذر زمان از یاد رفت.
او تأکید میکند که ما باید شاهنامه را از نو بفهمیم — نه بهعنوان داستان پادشاهان، بلکه بهمثابه راهی برای بازیافتن «خویشتن گمشدهٔ ایرانی». کتاب با زبانی فلسفی و گاه شاعرانه، دعوتی است به بیداری فرهنگی و بازاندیشی در معنای انسان و خرد در سنت ایرانی.