کتاب «تحولات سیاسی و اجتماعی ایران در دوران پهلوی» نوشته علیرضا امینی اثری پژوهشی درباره تاریخ معاصر ایران است که با نگاهی تحلیلی به ساختار سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کشور در دوره حکومت پهلوی میپردازد.
نویسنده در این کتاب با تکیه بر اسناد تاریخی، رویدادهای مهم و روندهای اجتماعی، تلاش کرده تصویری جامع از تحولات ایران از زمان رضاشاه تا انقلاب اسلامی ارائه دهد. این اثر در چند بخش و فصل تنظیم شده و موضوعاتی مانند تمرکز قدرت در دوره رضاشاه، اصلاحات اقتصادی و اجتماعی، تاثیر جنگ جهانی دوم بر ایران، ظهور نیروهای سیاسی جدید، و دگرگونیهای فرهنگی و طبقاتی جامعه را بررسی میکند. زبان کتاب ساده و دانشگاهی است و بیشتر برای دانشجویان و علاقهمندان رشتههای تاریخ، علوم سیاسی و جامعهشناسی نوشته شده است. چاپهای مختلفی از این اثر در دانشگاهها به عنوان منبع درسی نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
اهمیت کتاب در آن است که با نگاهی ترکیبی از سیاست و جامعه، تحولات دوران پهلوی را نه فقط بهعنوان سلسلهای از رویدادهای تاریخی، بلکه بهصورت فرایندی در پیوند با تغییرات جهانی و ساختارهای داخلی ایران تحلیل میکند.