همسایگان ایران بر اساس میزان و نوع مداخله در سیاست داخلی ایران در سالهای اخیر دستهبندی میشوند:
4.1. همسایگان غربی (عراق، ترکیه):
این کشورها غالباً درگیر مدیریت تنشهای امنیتی مستقیم یا رقابتهای ژئوپلیتیکی هستند. عراق به دلیل وضعیت شکننده داخلی و حضور بازیگران متعدد، به گذرگاهی برای نفوذ تبدیل شده است. ترکیه بیشتر بر ابعاد هویتی و ژئوپلیتیکی در مناطق مرزی تمرکز دارد.
4.2. همسایگان جنوبی (عربستان سعودی، امارات متحده عربی):
این کشورها به دلیل رقابت استراتژیک بلندمدت و اختلافات ایدئولوژیک، فعالترین بازیگران در حوزه کارشکنیهای نرم، بهویژه از طریق رسانه و حمایت مالی از جریانهای مخالف داخلی، محسوب میشوند.
4.3. همسایگان شرقی (پاکستان، افغانستان):
مداخله این کشورها بیشتر ماهیت امنیتی-مرزی (ناامنی، قاچاق، گروههای افراطی) و مدیریت بحرانهای انسانی (مهاجرت) دارد که به صورت غیرمستقیم بر ثبات داخلی ایران اثر میگذارد.
4.4. همسایگان شمالی (جمهوری آذربایجان):
مداخله این کشور کاملاً هدفمند بر محوریت مسائل هویتی-قومی (ترکگرایی) و امنیتی (همکاری با اسرائیل) در شمال غرب ایران متمرکز است.