جلد سوم خاطرات دکتر انور خامه ای

خاطرات این بخش مربوط به دوران مبارزات ملت ایران علیه شرکت استعمارگر نفت جنوب می باشد. سومین و آخرین قسمت خاطرات دکتر انور خامه ای وقایع بین سال های ۱۳۲۶ تا ۱۳۳۲ یعنی مقطع زمانی بین انشعاب در حزب توده تا وقایع ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و سقوط حکومت مصدق را در بر می گیرد. در این فاصله زمانی حزب توده پس از انشعاب ، بدنبال حادثه تیراندازی به سوی شاه در دانشگاه تهران (۱۵ بهمن ۱۳۲۷) منحل و غیر قانونی اعلام شد و سران آن عده دستگیر و زندانی و عده ای متواری شدند.

سران بازداشت شده حزب مجددا محاکمه شدند و با محکومیت های مختلف به زندان افتادند تا اینکه در یک ماجرای شگفت انگیز ، به کمک افسران توده ای از زندان گریخته از اتحاد شوروی سردرآوردند. حزب توده سپس در دوران حکومت مصدق نقش فعال و مرموزی ایفا کرد که عملا موجب تضعیف و سقوط حکومت مصدق شد و شبکه نظامی قوی حزب توده هم که یکسال پس از سقوط حکومت مصدق کشف و متلاشی شد به دستور سران حزب کوچکترین حرکتی برای جلوگیری از کودتای ۲۸ مرداد بعمل نیاورد.

کتاب حاضر تمام حوادث این سالها را در بر می گیرد و از اسرار تازه و ناگفته ای در جریان این حوادث پرده بر می دارد ، که برای ثبت در تاریخ و روشن شدن نسل جوانی که بعدها به حزب توده گرایش پیدا کردند کمال اهمیت را دارد.

انور خامه‌ای (زاده:۲۹ اسفند ۱۲۹۵ ) عضو گروه ۵۳ نفر و از اعضای اصلی و سردبیر روزنامه رهبر ارگان حزب توده بود

او در سال ۱۳۱۳ در دانشکده صنعتی در رشته مهندسی شیمی به تحصیل پرداخت. انور خامه‌ای در زمان دانشجویی با گروه ۵۳ نفر آشنا شد.

در سال ۱۳۱۶ گروه ۵۳ نفر به اتهام توطئه و مرام اشتراکی بازداشت شدند درنتیجه او به شش سال زندان محکوم شد که در مهرماه ۱۳۲۰ با یک سال تخفیف از زندان آزاد شد.

در جریان ملی شدن صنعت نفت‌ سوسیال‌دموکراسی در ایران پس از شکوفایی و تحرک گسترده و متنوع در خلال نهضت‌ مشروطه،شکست‌هایی در سال‌های افول مشروطیت و بالاخره تحرکی دیگر در فاصله سال‌های جنگ‌ اول جهانی تا اعلان سلطنت پهلوی که نقطه پایانی بود بر هرگونه فعالیت آزاد سیاسی دوره‌ای از فترت را تجربه کرد که با توجه به چیرگی بلامنازع کمونیسم روسی بر این عرصه در سال‌های میان‌ دو جنگ،بعید به نظر می‌آمد که بتواند بار دیگر به عنوان یک حرکت مستقل حیات جدیدی را از سر گیرد.

در سال‌های نخست دهه ۱۳۲۰ نیز به رغم فروپاشی استبداد رضاشاهی و تحرکات سیاسی‌ جدیدی که در ایران آن روز آغاز شد.بنا به دلایلی و در راس این دلایل،تداوم چیرگی کمونیسم‌ روسی که اینک با اشغال ایران توسط متفقین از پشتیبانی مادی و نظامی قابل توجهی نیز برخوردار بوده،احتمال آن‌که در این وضعیت تغییری ایجاد شود کم بود.

ولی پی‌آمدهای ناشی از مداخلات آشکار روسیه شوروی در امور داخلی ایران که در خلال‌ طرح امتیازات نفت شمال و پی‌آمد آن یعنی ظهور و سقوط فرق دموکرات آذربایجان و کردستان به‌…