در این کتاب، مجموعه مقالاتی از نورمن فرکلاف ( ۱۹۴۱) طی سه بخش فراهم شده است .بخش اول ناظر بر مطالب نظری درباره گفتمان و به ویژه تحلیل انتقادی گفتمان و بخش دوم و سوم ناظر بر مطالب عملی و کاربردی تحلیل گفتمان است .
“در تحلیل گفتمان، بر خلاف تحلیلهای سنتی زبان شناسانه، دیگر صرفا با عناصر نحوی و لغوی تشکیل دهنده جمله به عنوان عمدهترین مبنای تشریح معنا، یعنی زمینه و متن سر و کار نداریم، بلکه فراتر از آن به عوامل بیرون از متن، یعنی بافت موقعیتی،فرهنگی، اجتماعی و غیره سر و کار داریم .”
در مقدمه کتاب آمده است” :مفهوم گفتمان و تحلیل انتقادی آن، اینک با نام “میشل فوکو “همراه شده است .به نظر فوکو، گفتمانها تشکیل شده از علامات .اما کارکردشان از کاربرد این علامات، برای نشان دادن و برگزیدن اشیا بیشتر است و همین ویژگی است که آن را غیر قابل تقلیل به زبان، سخن و گفتار میکند . گفتمان امروزه بیانگر ویژگیها و خصوصیات تاریخی چیزهای گفته شده و چیزهایی است که ناگفته باقی میماند .گفتمانها مجسم کننده معنا و ارتباط اجتماعی است :شکل دهنده ذهنیت و ارتباطات اجتماعی سیاسی (قدرت) است .
در نظر “فوکو “گفتمان همچنین اعمالی هستند که به طور سیستماتیک موضوعاتی را شکل میدهند که خود سخن میگویند .
در سه مقاله بخش اول کتاب، چارچوبی تحلیلی برای مطالعه روابط بین زبان، ایدئولوژی و قدرت فراهم میآید .این سه مقاله عبارتاند از” :اهداف انتقادی و توضیحی در تحلیل گفتمان”، “بازنمود گفتمان در گفتمان رسانهها “و “زبان و ایدئولوژی .”در بخش دوم، مقالهای در باب جایگاه تحلیل متن در تحقیقات اجتماعی به طبع رسیده که بخش عمده آن به تحلیلهای زبانشناختی و بینابینی در تحلیل گفتمان از حیث روش شناختی یافته است .
سه مقاله نسبتا مفصل بخش سوم، درباره اهمیت و جایگاه تفسیر و تبیین در تحلیل گفتمان است که با این عناوین به چاپ رسیده است” :تحلیل انتقادی گفتمان در عمل :توصیف”، “تحلیل انتقادی گفتمان در عمل :تفسیر، تبیین و جایگاه تحلیلگر “و “تنازع و خلاقیت در گفتمان :گفتمان تاچریسم .”