این پژوهش به بررسی پدیده متمایز اخلاق اجتماعی بالا، سطح بالای اعتماد عمومی، مسئولیت پذیری شهروندان و قانونمداری گسترده در کشورهای اسکاندیناوی (سوئد، نروژ، دانمارک، فنلاند و ایسلند) میپردازد. این کشورها با وجود گذار موفق به جامعه ای به شدت سکولار و غیرمذهبی، همچنان در صدر شاخصهای جهانی حکمرانی خوب و کیفیت زندگی قرار دارند. مسئله اصلی پژوهش، تبیین این امر است که آیا اخلاق اجتماعی الزاما ریشه در دین دارد یا ساختارهای نهادی، فرهنگی و اقتصادی خاصی میتوانند جایگزین آن شوند.
روش پژوهش، تحلیل تطبیقی تاریخی-اجتماعی و تئوریک است که با استفاده از چارچوبهای نظری در جامعه شناسی اخلاق، علوم سیاسی و اقتصاد نهادی، زمینه های شکلگیری "اخلاق سکولار" در اسکاندیناوی را واکاوی کرده و سپس آن را با وضعیت اخلاق عمومی، نهادی و ایدئولوژیک در ایران مقایسه مینماید.
نتیاج اصلی نشان میدهد که در اسکاندیناوی، اخلاق به جای اینکه صرفا مبتنی بر الزمات دینی باشد، به یک "سرمایه اجتماعی" تبدیل شده است که توسط دولت رفاه، شفافیت نهادی، آموزش شهروندی مؤثر و میراث فرهنگی خاصی (حتی پس از زوال دینداری) تقویت میشود.
در مقابل، در ایران، اخلاق اغلب به صورت رسمی و ایدئولوژیک ترویج شده و شکاف عمیقی میان اخلاق فردی مبتنی بر آموزه های دینی و اخلاق نهادی (که غالبا متأثر از عدم شفافیت و محدودیتهای ساختاری است) وجود دارد. در نهایت، این مطالعه استدلال میکند که هرچند الگوی اسکاندیناوی قابل کپی برداری مستقیم نیست، اما اصلاحات نهادی، افزایش شفافیت و اعتمادسازی میتواند مسیر مهمی برای تقویت اخلاق اجتماعی در ایران باشد.