در این مقاله ، نخست به بررسی رابطه طبیعت و جامعه می پردازیم ، مسئله یی که فلاسفه گذشته نتوانستند آن را حل کنند و جامعه شناسی جدید سوداگر نیز از حل آن عاجز است . لیکن در اواسط سده نوزدهم تنی چند از اندیشمندان آینده نگر توانستند این مسئله را حل کنند . تکامل بعدی جامعه و شناخت انسان ، درستی نظرات آنان را تایید کرده است .
فصل اول: وحدت طبیعت و جامعه، نخستین شرط درک علمی تاریخ
فصل دوم: قوانین تکامل طبیعت و قوانین تکامل جامعه
فصل سوم: علم و نقش آن در تکامل اجتماعی
فصل چهارم: فرهنگ و مقام آن در زندگی اجتماعی
نویسنده:د. چسنکو مترجم:محمدتقی فرامرزی