امروزه، مسئله هویت و ابعاد گوناگون آن به یکی از محورهای پژوهشی متفکران و نظریهپردازان رشتههای مختلف علمی تبدیل شده است. مقوله هویت، تعریف و تفسیری از «خود» و «ما» است که کیستی فردی و جمعی اشخاص را نشان میدهد و جستجوی هویت، تلاشی در جهت برقراری ارتباط صحیح فرد و جامعه به عنوان یک کل است. در فضای «داشتن هویت»، نسلهای متناوب جامعه، «خاطره جمعی» که مظهر غرور و داشتن اصالت است را به نسلهای بعد منتقل و به این ترتیب کلیات حیات و وحدت ملی را تضمین میکنند. همین امر، باعث شده، هویت از اهمیت ویژهای نزد سیاستمداران و برنامهریزان برخوردار شود. این اهمیت از آن رو است که هویت لازمه بقاء و تداوم نظام اجتماعی است و هرگونه تأخیر یا انحراف در شکلگیری هویت موفق، میتواند باعث ایجاد بحران هویت و در نتیجه ناهنجاری فردی و اجتماعی بسیار شود.
در همین راستا و با توجه به تأکید بر ارتقاء سطح هویت ملی به عنوان یکی از اهداف استراتژیک در سند چشمانداز بیست ساله نظام جمهوری اسلامی ایران، و در ادامه تولیدات پژوهشکده تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصحلت نظام در خصوص هویت، پژوهشنامه حاضر بررسی جنبههای مختلف هویت را مورد توجه قرار داده است.
فهرست مقالات:
پیشگفتار
هویت ملی ایرانیان؛ مبانی و مؤلفهها/ ابراهیم حاجیانی
امنیت فصل مشترک سیاستهای هویتی (نخبگان) و روندهای هویتی اجتماعی/ رحمن قهرمانپور
نقش هویت اجتماعی در تأمین امنیت/ وهاب کریمی
هویت فرهنگی و اجتماعی ایرانیان/ سعید آزرمی
هویت ملی، هویت قومی و وفاق ملی/ فروغ صالح
بررسی نقش نظام آموزشی در هویت ملی/ زهرا رضایی
فرهنگ و هویت اجتماعی/ برگردان: نیلوفر صمیمی