اگر در قرن سوم و چهارم و پنجم قبل از میلاد شور و شوق برای کسب دانش و فن داشتید و می خواستید که علم ریاضی و پزشکی و فلسفه و تاریخ و غیره را در بهترین وجه موجود بیاموزید باید راه یونان پیش می گرفتید و پیش بقراط و سقراط و افلاطون و ارسطو و فیثاغورث می رفتید. اما اگر در قرون اولیه میلادی به دنبال این دانش و فن بودید باید به رم و امپراتوری روم سفر می کردید. در قرن دوم و سوم و چهارم و پنجم هجری پیشرفته ترین دانش و فنون در امپراتوری اسلامی و در بغداد و ری و خراسان و اندلس یافت می شد و طالبان دانش باید به الکندی و فارابی و ابن سینا و رازی و ابوریحان و ابن هیثم و خوارزمی رجوع می کردند. امروزه نیز آنان که طالب پیشرفته ترین علوم و فنون هستند باید به غرب مراجعه کنند. اینها همان دوران تمدن یونان و تمدن روم و تمدن اسلامی و تمدن غرب است.
راستی چرا تمدن یونان به وجود آمد و چرا از بین رفت؟ چرا تمدن روم به وجود آمد و چرا از بین رفت؟ چرا تمدن اسلامی ظاهر شد و چرا افول کرد؟ چرا تمدن غرب ظاهر شد؟
در این کتاب نویسنده بر ان است که به این پرسش ها پاسخ دهد و با توجه به تجربه تاریخی، مسیر تمدن و مسیر انحطاط را بنمایاند.