از مقدمه کتاب:
این کتاب نخست به صورت یک سلسله مقاله از آذر ۱۳۵۶ در مجله «نگین» شروع به انتشار کرد و با آنکه اکنون ده ماهی از آن زمان می گذرد، دنباله آن هنوز ادامه دارد.
اصطلاح جهان سوم که در عنوان به کار برده ام، بسیار مبهم است. وقتی می گوییم جهان سوم چه مفهومی به ذهن متبادر می شود؟ کشورهایی را به نظر میآوریم که از آمریکای لاتین تا افریقا و آسیای خاوری گسترده اند و تفاوتهای بسیار از لحاظ ثروت، فرهنگ، نظام سیاسی و اقتصادی و آیین در میان آنهاست.
اما آنچه مهم است آن نیست که کدام کشورها در اینجا مورد نظر بوده اند، بلکه آن است که بر روی این کره خاک سرزمینهایی هستند که آنچه در این کتاب آمده است بتواند با علایم آنها تطبیق کند. برای آنکه به تصور بهتری از موضوع دست یابیم ناگزیر بودیم که نه به نشانه های پراکنده، بلکه به فرد اجلا توجه نماییم.
نکنه دیگر آنکه در بحث راجع به «حقوق بشر» از رسم متعارف درگذشتم. می دانیم که عادتاً چون حرف درباره «حقوق بشر» به میان می آمده است بیشتر به شرح تاریخچه و تفسیر منشورها و اعلامیه های جهانی می پرداخته اند، من این روش را کنار نهادم و ترجیح دادم که نحوه برخورد با آن و کوشش در مسخ آن را تا حد ممکن به توضیح بگذارم. از این سی ساله ای که گذشت یعنی از آغاز تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر تا امروز چه در دست داریم؟ درسهای بسیار در مقابل، چه از دست داده ایم؟ چیزهایی که دیگر به آسانی بازنمی گردند...