از بزرگترین دانشمندان پارسی،خواجه نصیر الدین طوسی است که در جمیع علوم زمانه ی خویش متبحر بوده،و کتب بسیاری تالیف کرده است.او بر ریاضیات،نجوم و هیئت ،هندسه،جبر،فقه و اصول و حدیث و تفسیر،کلام و فلسفه و عرفان مسلط بوده و کتب ارزشمندی تالیف کرده است،که نام او را در تاریخ علم و فرهنگ،جاویدان می سازد.
خواجه نصیر به عرفان عملی نیز بسیار علاقه داشت،و این را از نامه هایش به صدر الدین قونوی،می توان دریافت.
کتاب اوصاف الاشراف کتابی است که خواجه در عرفان نگاشته...
این کتاب در برگیرنده مباحث عرفانی و فلسفی است در خصوص سیر و سلوک فیلسوف فرزانه نصیر الدین طوسی در خصوص سیر تکامل و تکوین اعتقادی وکلای انسانها برای نیل به وحدانیت و درک جایگاه واقعی انسانیت و همچون روشن شدن برخی عوالم بر دیدگان عارفان و سالکان طریقت و مکتب حق و حقیقت و فنا شدن در حق و سیر مع الحق الی الحق.
تاریخ کتابت اوصاف الأشراف
کتاب اوصاف الاشراف را خواجه به تقاضای شمس الدین محمد جوینی (م.۶۸۳) وزیر هلاکو (م.۶۶۳) و سپس اباقاخان(م.۶۸۰) و سپس تکودار (معروف به سلطان احمد) نگاشته است.
اوصاف الاشراف به قرینه مقدّمه آن پس از اخلاق ناصری نوشته شده و اخلاق ناصری در قلاع اسمعیلیه در حدود ۶۳۳ تمام شدهاست. از سوئی خواجه در ۶۵۴ از قلاع اسمعیلیه نجات یافت و وزارت شمس الدین جوینی در ۶۶۱ آغاز شده است و خواجه در مقدمه از وی با تعبیر « ملک الوزراء فی العالمین، صاحب دیوان الممالک، مفخر الاشراف و الاعیان، مظهر العدل و الاحسان، افضل و اکمل جهان، ملجأ و مرجع ایران» نام میبرد که نشان آنست که کتاب در دورة وزارت وی تألیف شده است. لذا تألیف کتاب مسلّماً پس از ۶۶۱ خواهد بود.