روزبهان بقلی 606-522 که به واسطه کثرت وجد و جذبات و شرح شطحیات به شیخ شطّاح معروف گشته بود، از دیلمیانی بود که از زمان حکومت آل بویه در جنوب ایران و خصوصا فارس مستقر شدند. وی که مدت پنجاه سال در شیراز وعظ می نمود در تفسیر قرآن و حدیث، فقه، اصول و عرفان توانا بود و شعر نیز می سرود. روزبهان بقلی که دو شجره تصوف به وی منسوب شده، از آن دسته صوفیانی است که عقیده دارند پرستش جمال و عشق صورت آدمی را به کمال می رساند و جمال ظاهر آینه دار طلعت غیب است. کتاب عبهر العاشقین که شیخ روزبهان در آن به بیان افکار عرفانی و مشاهدات قلبی خویش پرداخته ، چون گل نرگسی است که مشام جان عاشقان را عطرآگین می سازد. این کتاب که به نثر مرسل است در سی و دو فصل تدوین شده و از نخستین متون در عشق صوفیانه و جمال پرستی به زبان فارسی است. یکی از خصوصیات آن ترکیب جملات عربی در سیاق عبارات فارسی است. در تصحیح کتاب پیش رو که به همت هنری کربین و محمد معین میسر گشته است از دو نسخه ایاصوفیه و دکتر غنی استفاده شده که دومی دارای حاشیه نویسی است که در ظاهر در عهد صفوی تالیف شده اند. حواشی مزبورو مقدمه و فصل اول کتاب به زبان فرانسوی در انتهای کتاب گنجانده شده است. عناوین برخی مطالب این کتاب عبارتند از: در آغاز عشق، در وصف عاشقین، در رجای عاشقان، در وجد، یقین ، قربة، مکاشفه ، مشاهده، محبت، شوق، و کمال عاشقان