در جهانی که تصاویر متحرک روایتگر واقعیت‌های پیرامون ما هستند، کتاب «سینمای مستند» اثر ریچارد میران بارسام، دریچه‌ای است به دنیای سینمای غیرداستانی که از ابتدای پیدایش سینما تا به امروز را شامل می‌شود. بارسام در این اثر ارزشمند، سیر تکاملی فیلم مستند را با نگاهی موشکافانه بررسی می‌کند و تاثیر عمیق آن بر فرهنگ، سیاست و هنر را به تصویر می‌کشد.
این کتاب، مرجعی غنی برای دانشجویان، فیلمسازان و علاقه‌مندان به سینمای مستند است که نه تنها جنبه‌های تاریخی، بلکه تکنیک‌ها و زیبایی‌شناسی این ژانر را نیز مورد تحلیل قرار می‌دهد. بارسام با زبانی روان و تحلیلی دقیق، از پیشگامان اولیه چون لومیر و فلاهرتی تا نوآوران معاصر را معرفی می‌کند و نشان می‌دهد چگونه این هنرمندان مرز بین واقعیت و بازنمایی را به چالش کشیده‌اند.
آنچه این کتاب را از سایر آثار مشابه متمایز می‌کند، نگاه جامع و چندبعدی بارسام به سینمای مستند است که هم جنبه‌های هنری و هم کارکردهای اجتماعی و سیاسی این ژانر را مورد توجه قرار می‌دهد. این اثر بی‌شک یکی از مهم‌ترین منابع برای درک عمیق‌تر از قدرت فیلم غیرداستانی در شکل‌دهی به درک ما از جهان پیرامون است.

از مقدمه کتاب:
در عصر رسانه های خبری، که عوامل تجاری زیادی بر آن سایه افکنده است، با این خطر روبرو هستیم که به تدریج قدرت گیرایی خود را در برابر محرکها و انگیزه هایی که به کمک ما می آیند، از دست بدهیم. فیلم مستند یکی از این نیروهای محرک و از عوامل ایده آلی است که ارتباط دموکراتیک را در جامعه ما برقرار می سازد. اینگونه فیلمها به سنجش و ارزیابی مسیر فعلی زندگی ما می پردازند. آنرا با آنچه باید باشد، مقایسه می کنند. فیلم مستند با همه شور و حال نسبی خود، بخصوص وسیله مناسبی برای رسوخ به عمق جامعه ای که منافعی گسترده دارد و پر از هیجان اضطراب است، نظیر جامعه ای با خصوصیات آمریکای امروز، به شمار می رود. آیا شور و حال فیلم مستند کافی است؟ آیا صدایی رسا و قضاوتی آنچنان بی طرفانه دارد تا نظر عموم را که به کمک او نیاز دارند، به خود جلب کند؟...