این کتاب با اتکا به آثار کسروی و بررسی آرای وی در باب اقتصاد و جامعه و دین و خرد و آموزش و پرورش و .. شیوه اندیشه او را درباره سیاست شرح میدهد. نخست فرازونشیب زندگی کسروی در سه دوره از ۱۲۶۹ تا ۱۲۹۹ یعنی از تولد تا سیسالگی، از ۱۲۹۹ تا ۱۳۰۹ که دوران اشتغال او در مشاغل دولتی است، و از سال ۱۳۰۹ تا ۱۳۲۴ که دوره اوج بینش انتقادی کسروی و سرانجام پایان زندگی اوست. مبانی فکری کسروی و نظریات او در باب اقتصاد، حقوق سیاسی زن، آموزش و پرورش، تجدد فکر دینی، منشا و غایت حکومت، حکومت جهانی، مکتبها و مسلکهای سیاسی، مسئله شرق و غرب، از مباحث اساسی این کتاب است.