نخستین همایش ملی ایران شناسی در سال ۱۳۸۱ و توسط بنیاد ایران شناسی در تهران برگزار گردید. محورهای متنوع این همایش عبارت بودند از: ۱) ادبیات ایران ۲) اقتصاد ایران ۳) تاریخ و جغرافیای تاریخی ۴) زبان و زبان شناسی ۵) سیاست و مدیریت و روابط بین الملل ایران ۶) مسائل کلی ایرانشناسی ۷) مردم شناسی و فرهنگ عامه ۸) معارف و علوم اسلامی، تاریخ علم و تعلیم و تربیت در ایران ۹) نسخه شناسی و کتاب شناسی ۱۰) هنر و باستان شناسی. مقالات هر گروه علمی به صورت مجموعه های جداگانه تدوین شده اند. کتاب حاضر خلاصه یا به تعبیری دیگر چکیده مقالاتی است که برای طرح در همایش و یا چاپ در مجموعه مقالات برگزیده شده اند. شایان ذکر است که خلاصه مقالات انگلیسی به همان زبان در این کتاب آورده شده است اما خلاصه های مقالات روسی جهت بهره گیری بهتر خوانندگان به فارسی ترجمه شده است. ترتیب خلاصه مقالات به تفکیک محورهای مذکور و بر اساس نام خانوادگی نویسندگان آنهاست.