این کتاب دربرگیرنده چهل نوشتار از نویسنده است که در سالگردهای تاریخی یا به یادبود دانشمندان معاصر تاریخ و فرهنگ ایران سخنرانی کرده و در این کتاب متن ویراسته آنها آورده شده است. مطالب کتاب در سه بخش سالگردهای تاریخی، یادبود دانشمندان معاصر و تاریخ و فرهنگ ایران تقسیمبندی شده است.
برخی وقایع و شخصیت هایی که در این کتاب مورد بررسی قرار می گیرند عبارتند از:
تاسیس حکومت ملی، درگذشت رضاشاه کبیر، نجات آذربایجان، تاسیس دانشگاه تهران، حسین علاء، سعید نفیسی، ابراهیم پورداود، سید حسن تقی زاده، بدیع الزمان فروزانفر، صادق رضازاده شفق و...