کتاب محمد علی فروغی و ساختارهای نوین مدنی اثر علی اصغر حقدار جلد چهارم از مجموعه اندیشههای ایرانی است. در این کتاب نگاهی میکنیم به مجموعه فعالیتهای مختلفی که او در راستای پیشبرد اهداف خود و اعتلای ایران انجام داده است.
ذُکاءُالمُلک، یا همان محمد علی فروغی معروف را همه ما احتمالا به تصحیحی میشناسیم که از دیوان سعدی انجام داده است و در خانههای ما جای دارد. اما او تنها یک مصحح متون ادبی نبود. ذکاءالملک ملیگرا، تجددخواه، روشنفکر، مترجم، ادیب و سخنشناس، فیلسوف، تاریخدان، روزنامهنگار، سیاستمدار، دیپلمات، نماینده و رئیس مجلس، وزیر و نخستوزیر ایران بود و نقش او را در جریان روشنفکری ایران نمیتوان کمرنگ انگاشت.
محمد علی فروغی فرزند محمد حسین فروغی است که خود، یکی از ادبای سرشناس ایران است. او نماینده و رئیس مجلس بوده و همچنین مدتی در سمت وزارت و نخست وزیری نیز فعالیت کرده است. از جمله فعالیتهای ماندگار فروغی، پایهگذاری فرهنگستان ایران و کمک در تاسیس دانشگاه تهران است.
علی اصغر حقدار در کتاب محمد علی فروغی و ساختارهای نوین مدنی نگاهی به زندگی و فعالیتهای این چهره شاخص ادبی کرده است. او در این کتاب بررسی کامل و جامعی از فعالیتهای سیاسی و اجتماعی او انجام داده است تا نقش او را در پیشبرد جریانهای فرهنگی در ایران، واضح کند و از سوی دیگر، نشان دهد که چرا لقب روشنفکر به راستی بر قامت چنین مردی، برازنده است.