«رجال کتاب حبیب السیر»، نوشته عبدالحسین نوایى موضوع این اثر که در ١٣٢٣ به سامان رسید و در تیرماه سال بعدش چاپ شد، یادکردى از عالمان، شاعران، هنرمندان و صوفیان و خطاطان و نقاشان ایرانى در سالهاى ۶١۶ تا ٩١١ هجرى قمرى (از حمله مغول تا مرگ سلطان حسین بایقرا، واپسین پادشاه سلسله تیمورى) بر پایه حبیب السیر، نوشته کم نظیر خوندمیر است.
تراجم احوال رجال در این اثر، بر پایه همان ترتیب زمانى آمده، که خوندمیر بنیاد نهاده است. هر طبقه اى از آنان در چارچوب زمانى سلطنت پادشاهى ذکر مىشود، اما چنانچه نویسنده در تاریخ ثبت روىدادها به مناسبتى از یکى از رجال یاد کرده باشد، درونمایه سخنش در این باره جدا شده و با ذکر جزء و شماره جلد و صفحه به ترجمه وى پیوسته است تا مطالب پراکنده درباره او، یک جا گرد آید. برخى از پاره هاى کتاب به علت نابرخوردارى از شرح کامل یا نداشتن فهرست، در دور نخست از نظر افتاده بوده و از اینرو، با نام «تکلمه» به پایان کتاب افزوده شده است. هر یک از شخصیت هاى یاد شده در کتاب، در دوره اى از دوران پادشاهان روزگار خود گنجانده شده و نشانى متن گزیده درباره آنان از حبیب السیر، در پایان شرح حال آنان آمده است.
شادروان اقبال آشتیانى که در فراهم آوردن مجله گرانسنگ یادگار مى کوشید، در هر سال به جاى دوازده شماره، تنها ده شماره را از آن چاپ مىکرد و در دو شماره دیگر کتابى را به خوانندگان و مخاطبان خود مىشناساند. بنابراین، در سال نخست انتشار آن مجله، این کتاب جاى شماره یازدهم و دوازدهم یادگار را گرفت. البته طراح اصلى کتاب، علامه میرزا محمد قزوینى بود که دوست مى داشت اطلاعات پراکنده و ارزنده حبیب السیر را گرد آورَد و از این رو، عباس اقبال شاگردش عبدالحسین نوایى را براى این کار نزد وى فرستاد و او به نیکى آن را به سرانجام رساند.
قزوینى به خوبى دریافته بود که اطلاعات مهمى درباه اهل فضل و هنر از فقیهان تا عارفان و شاعران و هنرمندان، در اثر خوندمیر آمده است و از این رو، مى پایید که آنها را در جایى فراهم بیاورد و به پژوهندگان بسپرد.
نویسنده:غیاث الدین خواندمیر گردآورده: عبدالحسین نوایی ویراستار: طاهره عدل