مجموعه وقایع تاریخی و گذارش [صحیح: گزارش] نظامی خلیج از قدیمترین ازمنه تا اوایل قرن بیستم
هیچ دریای دیگری نیست که بیش از خلیج فارس توجه علمای معرفه الارض و متخصصین عتیقه شناس و مورخین و جغرافیا نویسان و سیاستمداران و جنگجویان را مشترکا به خود معطوف ساخته باشد. سرگذشت حوادث خلیج به قدیمترین ازمنه تاریخی می رسد. موقع مرکزی آن در یکی از مهمترین جاده های بین مشرق و مغرب از ابتدای شروع تاریخ اهمیت خاصی بدان داده است. در حینی که هنوز آبهای دریای مدیترانه با حرکت کشتی ها شیار نشده بود حوادث معظمی در صحنه خلیج اتفاق می افتاد که در سیر تکاملی نژاد بشر اهمیت فوق العاده داشت. مکتوبات و مولفات کثیری که به ده زبان مختلف راجع به این علاقه مند بوده اند. سیاحان پرتغالی در قرن شانزدهم و کمپانیهای انگلیسی و فرانسوی و هلندی در قرون هفدهم و هجدهم سعی می نمودند که با زور و وسائل دیگر تجارت انحصاری خود را بر آبهای خلیج مسلط ساخته و سایر رقبا را از میدان بیرون کنند...