نمایشنامه منظوم در دو پرده
نمایشنامه ای به سخن آهنگین بربنیاد داستانی از داستان های تاریخی ایران
ارسلان پوریا ، مبدع نوعی از نمایشنامه بود که خود نمایشنامه آهنگینش می نامید و بی شباهت به آثار شکسپیر نیست. ارسلان پوریا یکی از برجسته ترین نمایشنامه نویسانی است که راه فتحعلی آخوندزاده و عبدالکریم طالبوف در دوران صدر مشروطیت را ادامه داد.متاسفانه فعالیت های سیاسی اش در دهه های ۳۰ و ۴۰ باعث شد اکثر نوشته هایش گرفتار سکوت شود و به بایگانی راکد تاریخ راه یابد. بعد از کودتای ۲۸مرداد به کلی از سیاست کناره گرفت و به عرصه ادبیات پناه برد.
سه نمایشنامه نخست وی به نام های «تراژدی افشین»، «ناهید را بستای» و «تراژدی کمبوجیه» در سال های ۱۳۳۶ و ۱۳۳۷ به نوعی سوگنامه زندگی خود نویسنده است. در سال ۱۳۳۸ «آرش تیرانداز» را نوشت و باعث شد بسیاری از نویسندگان به تقلید از او به سراغ آثار کهن فارسی بروند. در سال ۱۳۴۰ مجموعه اشعارش به نام «سرود آزادی» منتشر شد. «تازیانه بهرام» و «رستاخیز تبریز» دو نمایشنامه آهنگین اوست که پوریا به استادی با حفظ وزن تا پایان نمایشنامه و به سبک شعر کلاسیک آنها را سرود.
نگاه خاکستری و لحظه های دراماتیک اثر از ویژگی های این دو نمایشنامه است. او علاوه بر نمایشنامه، کتاب سه جلدی مهمی درباره تاریخ ایران نوشت به نام «کارنامه مصدق» که منبع اصلی تمام کتاب ها و مقالاتی است که پس از آن درباره وقایع ملی شدن صنعت نفت نوشته شد بدون اینکه نامی از او برده شود. متاسفانه این کتاب به جز بخش هایی از آن، هرگز منتشر نشد.
از مهمترین ویژگی این دسته از آثار ارسلان پوریا میتوان رابطه مستقیم آن با اسطوره و حماسه و تاریخ ایران دانست ، چه در نمایشنامه چه در حوزه شعر.در آثار ذکر شده سوگنامهی افشین و سوگنامهی کمبوجیه مبنای تاریخی دارند. همچنین ناهید را بستای و آرش شیواتیر را در دستهی اقتباس اسطوره ای میتوان جا داد.