لطیفه و مطایبه، گونه هایی ادبی هستند که اگرچه در گفت وگوهای روزمره به کار میروند،توجه چندانی به آنها به ویژه از منظر ساختار نشده است. لطیفه ها و مطایبه ها از گذشته تا کنون به عنوان وسیله ای برای شوخی، سرگرمی و خنداندن و همچنین بازگو کردن انتقادات اجتماعی در میان افراد کاربرد داشته است. لطیفه ها با الهام از زندگی آدمیان و جهان پیرامونی ایشان شکل میگیرند، گاه این رفتارها به گروه ها، اقوام مختلف یا جنسیتی خاص اختصاص داده میشود و یا آنها را به خارج از دنیای انسانی نسبت می دهند. در متون ادب فارسی کتاب های چندی در خصوص جمع آوری لطیفه ها و مطایبات وجود دارد و شخصیت های طنزآمیزی نیز مطرح شده اند . با توجه به آن که مردم عادی بیشتر از این گونه های ادبی بهره می گیرند، میتوان لطیفه ها و مطایبه هارا از گونه های رایج در ادبیات عامیانه به شمار آورد.