این کتاب مجموعهی مقالاتی است که در فاصلهی سالهای ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۹ از سوی مجید نفیسی در گاهنامهها و تارنماهای گوناگون مانند نگاه نو، مجلهی شهرسازی و معماری، دفترهای هنر، شهروند، رادیو زمانه، اخبار روز، ایرانین. کام و ایرون. کام منتشر شده است، مگر مقاله اول که نخستین بار در سال ۱۹۹۹ به عنوان پیشگفتار کتاب بهترینهای نیما درآمد. پیوستها شامل مقالاتی است که دیگران در باره نفیسی نوشتهاند یا گفتگوهایی که با من کردهاند.
مجموعهی حاضر شامل چهل و دو مقاله است اما از آنجا که بخش اول عنوان کتاب عشق و مرگ در ادبیات فارسی برگرفته از نام دو مقاله است بخش دوم عنوان کتاب را “… و چهل مقالهی دیگر” نامیده شده است و نه “…چهل و یک…”. فهرست کتاب را طوری نوشتهاست که خواننده بتواند با خواندن عنوان هر مقاله به آسانی به مضمون آن پی ببرد