سبزوار، شهر دیرینه های پایدار

کتاب سبزوار، شهر دیرینه‌های پایدار نوشته‌ی محمود بیهقی اثری پژوهشی و مستند درباره‌ی تاریخ، فرهنگ، و هویت شهری سبزوار است. نویسنده در این کتاب با نگاهی عمیق به ریشه‌های تاریخی، اجتماعی و فرهنگی این شهر کهن می‌پردازد و تلاش می‌کند تصویری جامع از تحولات آن در گذر زمان ارائه دهد. سبزوار کهن‌زادگاهی با پیشینه‌ای پربار در خراسان است و نقشی برجسته در تاریخ ایران داشته است، به‌ویژه در دوران نهضت سربداران و مقاومت‌های مردمی. بیهقی با استناد به منابع تاریخی، آثار باستانی، و شواهد فرهنگی، سیمای پنهان و پیدای این شهر را بازتاب می‌دهد و جایگاه آن را در بستر تمدن ایرانی بررسی می‌کند.

کتاب تنها محدود به روایت گذشته نیست، بلکه پیوندی میان تاریخ و پایداری فرهنگی امروز برقرار می‌سازد و نشان می‌دهد چگونه میراث فرهنگی و ارزش‌های بومی می‌توانند در ساختن هویتی پایدار برای شهرهای ایرانی نقش داشته باشند. این اثر نه‌تنها برای علاقه‌مندان به تاریخ محلی خراسان بلکه برای پژوهشگران حوزه هویت شهری و فرهنگ بومی نیز ارزشمند است.

در دوران صفویه یک بار دیگر سبزوار دچار فاجعه ای دردناک شد و ان دست درازی عبدالمومن خان ازبک و قتل عام مردم سبزوار به سال ۱۰۰۴ه ق بود پس از ان واقعه سبزوار مدتی متروک بود تا اینکه پی از مرگ نادرشاه به تصرف یارخان قلیچی درآمد و اهالی به تشویق او به شهر برگشتندو به پشتوانه فرهنگ غنی و تلاش و عشق به زندگی دوباره برپا خاستند و شرافتنمندانه به حیات خود ادامه دادند ،در دوره قاجاریه بر اساس نوشته اعتماد السلطنه در کتاب مرات البلدان سبزوار ۱۵هزار نفر جمعیت داشت ۱۰ محله و هزارو ۲۰۰ خانه . فهرست کتاب عبارتست از: فهرست :

اندر توصیف بیهق / موقع جغرافیایی سبزوار / جغرافیای تاریخی سبزوار / دگرگونی نام شهر / نشیب و فراز شهر در طول زمان / جغرافیای طبیعی سبزوار / جغرافیای انسانی سبزوار / جغرافیای انسانی سبزوار / آثار باستانی شهر سبزوار / زیارتگاهها و اماکن مذهبی / آرامگاهها و شخصیتهای ادب و دانش سبزوار / مزارات مربوط به پیران / خرابه ها / عناصر شهری قدیم / گذرگاههای آبی زیر زمینی سبزوار / اقتصاد سبزوار / صنایع دستی و …