لباب الالباب اولین تذکره الشعراء زبان فارسی است که توسط محمد عوفی ، طی سدهی هفتم هجری قمری (618) به نگارش درآمد. عوفی در این تذکره حدود 370 نفر از شاعران را، معرفی کرده است که احوال و نمونهی اشعار بعضی از ایشان فقط در همین تذکره آمده و در آثار دیگر سراغی از آنان بدست نمی آید. لباب الالباب در واقع بیشتر از آنکه تذکره الشعرا باشد، مجموعهی شعر شاعرانی است که در زمان و پیش از عوفی میزیستند؛ و البته اشارههای کوتاهی نگارنده در آغاز گزینههای خود از شاعران آورده که چندان دقیق نمیباشد. با این حال به عنوان مجموعه شعر شاعران از اعتبار و ارزش فوقالعادهای برخوردار است؛ چرا که مخاطبان خود را با نمونههای فراوان آثار بسیاری از شاعران قدیم آشنا میکند.
محمد عوفی اهل ماوراءالنهر بود، در بخارا تحصیل کرد، در اواخر سده ششم و اوایل سده هفتم مدتی در شهرهای خراسان و ماوراءالنهر به سیاحت پرداخت و سپس مدت زمان درازی را در هند گذراند. از زندگی نامهی او، چون زندگی نامهی برخی شاعرانی که شعرهای آنان را در کتاب لباب الالباب گردآورده است؛اطلاعات چندانی در دست نیست.
محمد عوفی کتاب جوامع الحکایات و لوامع الروایات را نیز تالیف و کتاب الفرج بعدالشدة اثر تنوخی را نیز از عربی به فارسی ترجمه کرد.
متن لباب الالباب نخستین بار با تصحیح انتقادی ادوارد براون و مقدمه و یادداشتهای علامه محمد قزوینی در دو مجلد در سالهای 1903 (نیمه دوم کتاب) و 1906 (نیمه نخست کتاب) در سلسله انتشارات اوقاف گیب در لندن به چاپ رسید. سعید نفیسی در سال 1335 تصحیح انتقادی جدیدی از آن را با یادداشتها و آگاهیهای تاریخی افزوده آماده ساخت که کتابفروشی ابنسینا آن را منتشر کرد. همچنین نسخهی تازهی کتاب لباب الباب، اخیراً توسط انتشارات هرمس منتشر شده، که بر اساس نسخه ادوارد بروان تنظیم شده و مقدمه و حواشی علامه قزوینی و تعلیقات و توضیحات سعید نفیسی را نیز در بر میگیرد و کشف الابیات نیز بدان افزوده شده است.
نورالدین محمد عوفی بخاری، تاریخنگار، مترجم و ادیب ایرانی که در اواخر سدهٔ ششم و اوایل سدهٔ هفتم هجری، میزیست. او به محمدبن محمد عوفی بخاری و سدیدالدین محمد عوفی نیز مشهور و ملقب است به سدیدالدین یا نورالدین.
از اعقاب عبدالرحمانبن عوف از صحابه پیامبر اسلام بود و بهمین سبب خاندان او به عوفی شهرت دارند.