در کتاب حماسه کویر، به "روستازادگانِ دانشمند" پرداخته می شود. می گویند تمدنها همیشه در کنار "آبها" پدید آمده اند. اما انسانهایی نیز بوده اند که در جغرافیایی خشک، در سرزمینهایی دچار کمبود آب، فرهنگ وتمدّن آفریده اند. دکتر محمد ابراهیم باستانی پاریزی در این کتاب از حدود ۲۰۰۰ نفر از رجال بزرگ علمی، ادبی، هنری، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ایران نام برده که از شهرها و روستاهای کویری برخاسته اند.
حماسه کویر درباره حماسه ساکنان کویر است. این که در طول سده ها و هزاره های طولانی، با وجود کمبود امکانات حیات بخصوص آب، به زندگانی خود ادامه داده اند و نه تنها زندگی کرده اند بلکه خوب زندگی کرده اند؛ تجارت کرده اند، کشاورزی کرده اند، شعر گفته اند، درس خوانده اند و بخصوص رجال و شخصیت های بسیاری تربیت کرده اند.