ابوجعفر محمدبن جریر طبری نویسنده کتاب تفسیرطبری است. این تفسیر چهل مصحف بوده است که از بغداد آورده بودند و چون خواندن و بیان کردن آن به زبان عربی برای امیر سامانی دشوار بوده است، پس از گرد آوردن علمای ماوراء النهر و فتوی خواستن از ایشان به ترجمه آن به زبان فارسی فرمان داده است.
این ترجمه با تغییرات و تصرفاتی در چهارده مجلد گرد آمد و سپس آن را هفت مجلد ساختند که هر مجلد مشتمل بر سبعی از قرآن است. ترجمه مذکور یکی از نخستین آثار باقیمانده نثر فارسی و قدیمترین تفسیر کامل از قرآن مجید به زبان فارسی است که تاکنون به دست ما رسیده است.
نثر این کتاب مانند دیگر آثار همدوره خود روان و ساده و شیوا و دور از تکلفات و صنایع لفظی و نزدیک به ترجمه تاریخ طبری است جز اینکه رنگ ترجمه در آن بیشتر به چشم می خورد تا در تاریخ طبری، و ناگزیر لغات قرآنی در ان زیادتر است و نیز مشتمل است به مقدار فراوانی از لغات و مفردات فارسی که در برابر کلمات و ترکیبات قرآنی آورده شده است.
برخی لغات و ترکیبات کهنه فارسی در این کتاب هست که بواسطه گذشت زمان و دوری عصر ما از آن روزگار فهم آنها برای فارسی زبانان امروز اندکی دشوار می باشد.