در مجموعه حاضر اطلاعاتی درباره موقعیت جغرافیایی، وجه تسمیه و پیشینه تاریخی ۲۴۱ شهر ایران گردآوری شده است .در ابتدای کتاب، مطالبی درباره جایگاه جغرافیایی، ناهمواری ها، آب و هوا، پوشش گیاهی و زندگی جانوری سرزمین ایران، همچنین خاستگاه ایرانیان، نام ایران و پیشینه تاریخی این مرز و بوم آمده است .
کتاب با عکس هایی از آثار تاریخی و مراکز دیدنی شهرهای شرح شده، همراه است.
از پیشگفتار کتاب:
در روزگاران کهن شهرهایی در سرزمین ایران بنا شده اند و نامهای بسیاری که بازگوکننده جایگاه بلند شهرهاست بر آنها نهاده شده است. این شهرها، علی رغم پیش آمدهای طبیعی و سیاسی گوناگونی که در گذر تاریخ کهن خود با آنها رو به رو بوده اند، سرسختانه به زندگی طبیعی خویش ادامه داده اند و از هزاران سال پیش بیشتر شهرها به شکلهای گوناگون در نبشته های تاریخی جغرافیایی و ادبی ایران و همچنین دیگر کشورها نگاشته و نگاهداری شده اند. این نام ها بیانگر چگونگی تاریخی شهرها و ریشه ای است، که در دل فلات ایران تنیده است. تغییر نام مکانهای جغرافیایی که در بستر تاریخ آرمیده اند، بدون پشتیبان تاریخی و تبدیل ناروا و نابجای آنها به ویژه شهرهایی که ریشه تاریخی و اجتماعی دارند، کرداری نادرست است و بی گمان زیان آور بوده و انگیزه پاک کردن هستی تاریخی یک شهر و گمنام کردن آن در تاریخ اجتماعی و فرهنگی یک جامعه می شود. امید است با دیدی روشن بینانه تر به آن پرداخته شود.
از آنجا که پژوهش علمی درباره ریشه های نامگذاری شهرها انگیزه ای می شود تا بخشی از گذشته تاریخی، جغرافیایی، اجتماعی و سیاسی شهرها آشکار شود، از این رو برای دست یافتن به این ریشه یابی، بررسی و پژوهش در این زمینه بایسته شناخته شد و این نوشته تلاشی در نشان دادن این ریشه یابی است. در این نوشته به شیوه علمی درباره ریشه های نامگذاری شهرهای ایران از سوی رومیها، یونانیها و سپس به کارگیری آن توسط تاریخ و جغرافیانگاران عرب اسلام ایران و جهان از آغاز تا امروز سخن به میان آمده است.
این نوشته بهره سالها بررسی و پژوهشهای کتابخانه ای و میدانی من است. امیدوارم فراراه پژوهشگران عزیز و فرهیخته باشد و سرآغاز پژوهشهای ژرف نگر درباره ریشه های نامگذاری و پیشینه تاریخی شهرهای ایران شود…