پرسش و پاسخ‌هايى در شناخت تاريخ و علوم قرآنى توسط دكترمجید معارف و به پيشنهاد محمد جواد مظفّر مدير انتشارات كوير در سال1376 جهت شناساندن قرآن كريم به اقشار مختلف جامعه به زبان فارسى تأليف شده است. از اينرو سبک نگارش آن بگونه‌اى انتخاب شده كه طبقات مختلف سنى و تحصيلى قادر به استفاده از آن باشند. البته دست اندركاران علوم و معارف اسلامى خاصّه دانش‌پژوهان قرآنى به نحو مطلوبترى مى‌توانند از آن استفاده نمايند.

ساختار

شامل فهرست مطالب، پيشگفتار، فصول هفتگانه، منابع و مآخذ و معجم اصطلاحات مى‌باشد و از نظر موضوع شامل يك دوره مباحث به صورت پرسش و پاسخ مربوط به تاريخ علوم قرآن است كه معمولاً در کتاب‌هاى مربوط به آن به تفصيل مورد بررسى و تحقيق قرار مى‌گيرد. طبعاً در مقايسه با کتاب‌هاى جامعى كه در حوزه تاريخ و علوم قرآن وجود دارد نمى‌تواند ادعا كرد كه تمام نكات تاريخى و يا شاخه‌هاى و فروع علوم قرآنى در كتاب حاضر مورد توجه بوده باشد، امّا مى‌توان گفت كمتر مبحثى از مباحث اساسى تاريخ و علوم قرآنى است كه در اين كتاب سخنى پيرامون آن به ميان نرفته است. به طورى كه مى‌توان ادعا نمود كه اين كتاب در خصوص آشنايى با قرآن كريم، وضعيت تاريخى آن از نظر گردآورى و تدوين و نيز علوم مختلفى كه به تناسب قرآن به وجود آمده است، شناسنامه خوبى به دست مى‌دهد.

مطالب كتاب ازيك مقدمه و سه بخش به شرح زير تدوين شده است:

بخش مقدماتى؛

«جايگاه قرآن در روايات اسلامى» كه در آن با استفاده از منابع حديثى و تفسيرى شيعه و سنى به درج 52 روايت قرآنى اقدام شده است، بدون آنكه در زمين اين روايات پرسش و پاسخ خاصى طراحى شود.

بخش اول؛

«كلياتى درباره قرآن و تاريخ آن» كه شامل هفت فصل و در موضوعات: «نامها و عناوين قرآن»، «وحى و نزول قرآن»، «مبحث آيه در قرآن»، «مبحث سوره در قرآن»، «جمع و تدوين قرآن در دوره‌هاى مختلف» و «اصطلاح رسم الخط قرآن» مى‌باشد.

بخش دوم؛

«كلياتى درباره علوم قرآنى» كه در هفت فصل و در موضوعات: «قرائت و تجويد»، «اسباب نزول»، «ناسخ و منسوخ و عام و خاص»، «محكم و متشابه و تأويل و تنزيل»، «اعجاز قرآن»، «جامعيت و تحريف ناپذيرى قرآن» و «تفسير و ترجمه قرآن» تنظيم يافته است.