مقدمه

به منظور تبدیل اطلاعات گلخانه ای و آزمایشگاهی موجود در مورد ویروسها به یک تصویر کلی از طبیعت آن‌ها یعنی اکولوژی ( از وازه یونانی Oikos یعنی خانه وLogos به معنی سخنرانی )، که همیشه متغیر است نیاز داریم.

ویروسهای گیاهی برای بقاء باید دارای : (1) یک یا چند گونه گیاهی میزبان برای افزایش؛ (2) روشی مؤثر برای انتشار و ایجاد آلودگی در گیاهان میزبان جدید و ( 3) ذخیره ای از گیاهان میزبان مناسب سالم به منظور انتشار بیماری باشند.موقعیت واقعی هر ویروس معین در یک محل خاص یا در مقیاس جهانی، نتیجه برهمکنشهای پیچیده بین بسیاری از عوامل فیزیکی و بیولوژیکی خواهد بود(شکل1، پائین صفحه) درک و شناخت اکولوژی یک ویروس در یک محصول و محل معین، جهت توسعه روشهای مناسب برای کنترل بیماری ویروسی لازم و ضروری است. همانند اغلب پارازیت‌های اجباری، عوامل اکولوژیکی عمده ای که باید در نظر گرفته شوند، بیشتر شامل همان روشهایی است که موجب انتشار ویروس از گیاهی به گیاه دیگر شده و نیز راه‌هایی است که سایر عوامل روی انتشار ویروس تأثیر می‌گذارند.

فهرست مطالب

مقدمه. 2

نمودارها 2

اکولوژی ویروس‌ها 6

عوامل بیولوژیکی.. 8

1)خصوصیات ویروسها و گیاهان میزبان آنها 8

1-1 پایداری فیزیکی و غلظت نهایی ویروسها 8

1-2 میزان حرکت و انتشار در گیاهان میزبان.. 8

1-3 شدت بیماری.. 8

1-4 تغییرپذیری و انتخاب نژاد 9

1-5 دامنه میزبانی.. 9

2)انتشار 10

2-1 ناقلین هوازاد 10

2-2 ویروسهای خاکزاد 13

2-3 انتقال با بذر و گرده 15

2-4 انتقال بوسیله مهره داران.. 16

2-5 انتشاردر مسافتهای دور 16

3) منابع آلودگی.. 21

3-1 گیاهان زراعی.. 21

3-2 گیاهان وحشی.. 24

3-3 علفهای هرز و سایر میزبانهای واسط.. 24

3-3-1 علفهای هرز درون محصول.. 25

3-3-2 منابع مجاور محصول.. 26

3-3-3  منابع دور 27

3-4 منابع دیگرآلودگی.. 29

عملیات باغبانی و کشاورزی.. 30

1- عملیاتی که دارای اثرات موضعی است. 30

1-1 تاریخ کشت... 30

1-2 تناوب زراعی.. 31

1-3 عملیات تهیه زمین و کا شت... 32

1-4 اندازه مزرعه. 32

1-5 اندازه گیاهان و تراکم کشت... 32

1-6 همگن بودن گیاه زراعی.. 33

1-7 تأثیر گلخانه‌ها 33

1-8 عملیات گرده افشانی.. 34

1-9 نهالستان‌ها به عنوان منابع آلودگی.. 34

2- عملیاتی که دارای اثراتی در مقیاس بزرگ می‌باشند. 34

2-1 انتخاب گیاهان و اصلاح نبات.. 34

2-2 روش‌های پیوند زدن.. 34

2-3 کشت در مناطق دست نخورده 34

2-4 جا به جایی محصولات گیاهی به کشور‌های دور 34

2-5 اثر کشت تک محصولی یا تناوب کوتاه مدت بر ویروسها 35

نتیجه. 37

عوامل فیزیکی.. 37

1) بارندگی.. 37

2) باد 38

3) دمای هوا 38

4) خاک... 38

5) نقش تغییرات فصلی و آب و هوایی در توسعه اپیدمی‌ها 39

بقا در طول چرخه فصلی.. 40

اپیدمیولوژی.. 43

1- زمان.. 43

2- ویروس و میزبان.. 44

3- تعداد منابع آلودگی.. 46

4- نوع و تعداد ناقلین.. 46

5- مسافت... 49

ارزیابی خطر و پیش‌بینی.. 53

ارزیابی احتمال خطر. 53

پیش بینی.. 54

نتیجه گیری.. 60