کمکهای اولیه مجموعه اقدامات و مراقبت‌هایی است که هنگام وقوع حادثه توسط یک شخص آموزش دیده صورت می‌گیرد. هدف اصلی از این اقدامات جلوگیری از مرگ، پیشگیری و جلوگیری از پیشرفت ضایعات، صدمات و عوارض بعدی و یا کاهش درد و رنج مصدوم پیش از ارجاع به پزشک و پیش از انتقال به مراکز درمانیست. این اقدامات می‌توانند شامل اقدامات جسمی و یا روحی باشند

اهداف و وظایف

هدف امدادگر، نجات و یا زنده‌نگاه داشتن شخص یا اشخاص آسیب‌دیده است. در راستای این هدف اصلی، امدادگر باید ابتدا از ایراد صدمات جدید جلوگیری نموده و جلوی شدت یافتن عارضه را بگیرد. در مرحله بعد، امدادگر موظف است تا ضمن تدارک امکانات درمانی برای بیمار و یا رساندن بیمار به محلی که این‌گونه تدارکات در آن فراهم است (مثل بیمارستان)، اقداماتی را در حد توان برای بهبود حال بیمار انجام دهد؛ بنابراین مجموعه وظایف امدادگر به این شرح خلاصه می‌شود

1. حفظ خونسردی
2. انتقال مصدوم از محیط پرخطر به محیط با حداقل امنیت (مثل انتقال به خارج از ساختمانی که دچارحریق شده‌است
3. روحیه دادن به مصدوم و خودداری از تضعیف روحیه وی (درصورت لزوم
4. بازرسی راه‌های تنفسی و علایم حیاتی
5. تعیین نوع جراحات و ضایعات برای تعیین نوع اقدام‌های لازم

• کنترلخونریزی داخلی و خارجی، علایم مسمومیت، شکستگیها و سایر آسیب‌ها برحسب اولویت.

1. فراهم کردن امکان آسایش و راحتی بیمار تا رسیدن امکانات درمانی

انواع ضایعات مورد نظر امدادگر

کمک‌های اولیه

مهم‌ترین مواردی که نیاز به اقدام امدادگر دارد شامل این موارد هستند

• مسمومیت
• بیهوشیو اغماء (کما)
• اشکالاتتنفسی و خفگی
• مشکلاتقلبی
• خونریزی خارجی و داخلی
• زخم‌ها
• گزیدگی
• شوک
• سوختگی
• برق گرفتگی
• گرمازدگیو سرمازدگی
• آفتاب سوختگی
• آسیب‌های چشمی (اشعه‌ها،اسیدها ...)
• شکستگی ودررفتگی استخوان
• کوفتگیو ضرب‌دیدگی
• عوارض عودبیماری‌های مزمن (دیابت، صرع،....)
• آسیب‌هایورزشی
• خودکشی‌هاو مشکلات شدید روحی

وضعیت ریکاوری

در صورتی که فردی دچار مصرف بیش از حد مواد مخدر یا اوردوز شده باشد، لازم است که بدن او را در وضعیت ریکاوری یا بهبودی قرار دهید. بدین منظور لازم است که مراحل زیر طی شوند:

• ۱. در حالت خوابیده، سر فرد را به سمت عقب چرخانده و چانه او را بالا بکشید، به طوری که مسیر تنفس وی باز شود.
• ۲. بدن فرد را به روی یکی از پهلوها غلطانده و دستان وی را زیر سر و گونه اش قرار دهید تا مانع از تماس سر با زمین و یا چرخیدن آن شود.
• ۳. زانوی بالایی را به سمت بالا کشیده و خم کنید تا به صورت یک تکیه گاه روی زمین قرار بگیرد.
• ۴. مجدداً وضعیت مسیر تنفسی وی را کنترل کرده و سر او را به سمت عقب بکشید تا تنفس وی راحت تر شود.
• ۵. با شماره اورژانس تماس گرفته و تا زمان رسیدن آمبولانس در کنار وی بمانید.[۴]
•  
• كمكهاي اوليهعبارتند از اقدامات با درمانهاي ساده و فوري كه بلافاصله پس از بروز يك سانحه براي  افراد آسيب ديده انجام مي شوند و يا آنكه براي بيماراني كه به سرعت بدحال شده اند ، قبل از رسيدن آمبو لانس ،پزشك و يا افرادي كه در زمينه امداد گري صلاحيت لازم را دارا مي‏باشند ارائه مي گردند...
• مواد و اقلام مورد نياز براي كمك هاي اوليه
• اين گونه وسايل معمولا" درجعبه هاي مخصوص كمك هاي اوليه و يا انواع مناسب ديگري از بسته  بندي ها ، در كنار يكديگر نگهداري مي شوند.كيف كمك‏هاي اوليه بايد در اماكن ورزشي ،كارگاهها، ادارات،اماكن تفريحي و در خانه و اتومبيل شخصي نيز وجود داشته باشد.
• محتوياتبسته هاي كمكهاي اوليه بايد بر طبق ضوابط ايمني اماكن شغلي و يا تفريحي تهيه و  تنظيم شده باشند. همچنين اين جعبه ها بايد به وضوح علامت گذاري شده و به سهولت در دسترس باشد. بهتر است شما نيز اينگونه استانداردها را در تهيه و تنظيم جعبه هاي شخصي خود ، مثلا در منزل ، در نظر داشته باشيد، البته در صورت تمايل مي توانيد برخي اقلام اضافي احتمالي نيز به آن بيافزاييد .
•  
• الف : اقلام پايه اي ( ضروري)

• - جعبه اي كه بايد ضد آب بوده و به سهولت و به وضوح قابل شناسايي و در دسترس باشد .
• - بيست عدد پوشش چسب دار به اندازه هاي معين شده ( اين پوشش ها براي جراحات كوچك و يا سطحي به كار مي روند و انواع ضد آب آنها ، در مورد زخمهاي دستها بهترين انتخاب مي باشند)
• - پوششهاي استريل در اندازه هاي متوسط ( شش عدد) ، بزرگ ( دو عدد) و بسيار بزرگ ( دو عدد)
• - دو عدد پد استريل چشمي
• - شش عدد بانداژ سه گوش
• - شش عدد سنجاق ايمني ( سنجاق قفلي). گيره ها و سنجاقها براي تثبيت بانداژ به كار مي روند.
• - دستكشهاي استريل و يك بار مصرف
•  
•  
•  
• ب : اقلام مفيد اضافي ( اضافه بر استاندارد ضروري)
• - بانداژ لوله اي : اين بانداژها در اشكال ويژه اي براي انگشتان و در مفاصل مورد استفاده قرار مي‏گيرد.
• - بانداژ نواري : براي تثبيت موقعيت و حمايت از مفاصل ، ثابت يا محكم كردن پوششها ، محدود ساختن حركات ، حفظ و اعمال فشار روي پوششها و نيز كاهش تورم مي توان از بانداژ نواري استفاده نمود.
• - پوششها يا پدهاي كتاني ( هرگز اين پدها را مستقيما روي زخم بكار نبريد ، آنها به عنوان پوشش جذب كننده بيروني و يا بالشتك محافظ مثلا بين زانوها بكار برده شوند.
• -تب سنج
• - محلولهاي پاك كننده زخم از نوع غير الكلي ( مي توانيد پوست اطراف زخمهاي كوچك و يا دستهاي خودتان را اگر آب و صابون در دسترس نداريد، به كمك آنها تميز كنيد ).
• - نوار چسب ( چسبهاي نواري شكل)
• - مداد ، دفترچه يادداشت ، انواع اتيكت يا برچسب .(از مداد و دفترچه يادداشت براي ثبت جزئيات واقعه و مشاهدات خود در زمان اقدامات درماني مي‏توانيد استفاده نمائيد . برچسبها هم در علامت گذاري مصدومين در سوانح وسيع كاربرد دارند )
• -ماسكهاي محافظت كننده صورت از نوع پلاستيكي يا كاغذي .( اين ماسكها در موقع انجام  تنفس مصنوعي مي تواند از انتقال عفونت به شما پيشگيري كند .)
• - قيچي ، انبرك موچين(داراي انتها ها يا نوكهاي كند)
• - در مورد فعاليتهاي برون شهري : پتو ، كيسه خواب ، چراغ قوه و سوت
• هدف ازانجام كمكهاي اوليه:

 1- نجات و زنده نگه داشتن شخص مصدوم