فهرست مطالب

عنوان                                            صفحه

چکیده 1

فصل اول: کلیات 2

1-1- مقدمه 3

1-2- بیان مسأله 5

1-3- اهمیت پژوهش 11

1-4- اهداف پژوهش 14

1-4-1- اهداف کلی 14

1-4-2- اهداف جزئی 14

1-4-3- اهداف کاربردی 14

1-5- سؤالات پژوهش 14

1-6- تعريف متغیرهای پژوهش 15

1-6-1- تعریف نظری 15

1-6-2- تعریف عملی 15

فصل دوم:ادبیات وپیشینه پژوهش 17

2-1- مقدمه 18

2-2- اعتیاد و عوامل مؤثر بر آن 18

2-2-1- نظریه‌های سبب شناسی 19

2-2-1-1- نظریه ژنتیکی 19

2-2-1-2- نظريه روان‌پويشي 19

2-2-1-3- نظریه‌های رفتاری‌نگر 20

2-2-1-4- نظریه‌های شناختی 21

2-2-1-5- نظریه‌های رفتاري و شناختي رفتاري 21

2-3- دلبستگی 22

2-3-1- فرایند شکل‌گیری دلبستگی 24

2-3-2- انواع سبک‌های دلبستگی 25

2-3-3- اختلال‌های مرتبط با دلبستگی 26

2-3-4- عملكرد بيولوژيكي سيستم دلبستگي 26

2-4- مهارت‌های مقابله‌ای 28

2-4-1- انواع مهارت‌های مقابله‌ای 28

2-5- طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه 31

2-5-1- شکل‌گیری طرح‌وارهای ناسازگار 32

2-5-2- عملکرد طرح‌وارههای ناسازگار 33

2-5-3- طرح‌واره‌های شرطی و غیر شرطی 33

2-6- تاب‌آوری 34

2-6-1- مدل‌های تاب‌آوری 35

2-6-2- ابعاد تاب‌آوری 36

2-7- ارتباط اعتیاد با متغیرهای پژوهش 37

2-8 - پیشینه پژوهشی 41

2-8-1- پژوهش‌های انجام شده در خارج از کشور 41

2-8-2- پژوهش‌های انجام شده در داخل کشور 45

2-8-3- جمع بندی پژوهش‌ها 50

فصل سوم:روش پژوهش 52

3-1- مقدمه 53

3-2- روش پژوهش 53

3-3- جامعه آماری 53

3-4- روش نمونه گیری و حجم نمونه 53

3-5- ابزار پژوهش 54

3-5-1- پرسشنامه‌ی سبک‌های دلبستگی بزرگسالان 54

3-5-1-1- ویژگی های روان‌سنجی 54

3-5-2- پرسشنامه‌ی مقابله با فشار روانی 55

3-5-2-1- ویژگی های روان‌سنجی 56

3-5-3- مقياس تاب‌آوری کونور و ديويدسون ( ٢٠٠3 ) 57

3-5-3-1- ویژگی های روان‌سنجی 57

3-5-4-پرسشنامه طرح‌واره ناسازگار یانگ 59

3-6- روش اجرای آزمون 60

3-7- روش تحلیل اطلاعات 60

فصل چهارم:تجزیه و تحلیل داده ها 61

4-1- مقدمه 62

4-2- آمارهای توصیفی 62

4-3- آمارهای استنباطی 76

4-4- یافته‌های جانبی 80

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری 84

5-1- مقدمه 85

5-2- بحث و تفسیر نتایج 85

5-3- تبیین یافته‌ها 90

5-4- محدودیت‌های پژوهش 92

5-5- پیشنهادات 93

فهرست منابع 94

Refrences 100

پیوست 101

فهرست جدول‌ها

عنوان                                                صفحه                        

جدول (3-1) آزمون آلفاي كرونباخ بر روي متغیر سبکهای دلبستگی 55

جدول (3-2) آزمون آلفاي كرونباخ بر روی سبکهای مقابلهای و ابعاد آن 57

جدول (3-3) آزمون آلفاي كرونباخ بر روي متغیر تاب‌آوری 58

جدول (3-4) آزمون آلفاي كرونباخ بر روي متغیر طرح وارههای ناسازگار 60

جدول(4-1) توزیع افراد براساس سن و وضعیت اعتیاد 62

جدول(4-2) توزیع افراد براساس تحصیلات و وضعیت اعتیاد 64

جدول(4-3) توزیع افراد براساس شغل و وضعیت اعتیاد 66

جدول(4-4) توزیع افراد براساس وضعیت تأهل و وضعیت اعتیاد 68

جدول(4-5) توزیع افراد براساس تعداد فرزند و وضعیت اعتیاد 70

جدول(4-6) آمارهاي توصيفي سبکهای دلبستگی و خرده مقیاسهای آن در افراد سالم و بیمار 72

جدول(4-7) آمارهاي توصيفي سبکهای مقابلهای در افراد سالم و بیمار 73

جدول(4-8) آمارهاي توصيفي طرح‌واره‌های ناسازگار در افراد سالم و بیمار 74

جدول(4-9) آمارهاي توصيفي تاب‌آوری در افراد سالم و بیمار 75

جدول(4-10) آزمون تحلیل واریانس بین وضعیت اعتیاد و سبک‌های دلبستگی 76

جدول (4-11) میانگین و انحراف معیار وضعیت اعتیاد و سبک‌های دلبستگی 76

جدول(4-12) آزمون تحلیل واریانس بین وضعیت اعتیاد و سبک‌های مقابلهای 77

جدول (4-13) میانگین و انحراف معیار وضعیت اعتیاد و سبک‌های دلبستگی 77

جدول(4-14) آزمون تحلیل واریانس بین وضعیت اعتیاد و طرح‌وارههای ناسازگار 78

جدول (4-15) میانگین و انحراف معیار وضعیت اعتیاد و طرح‌وارههای ناسازگار 78

جدول(4-16) آزمون تحلیل واریانس بین وضعیت اعتیاد و تاب‌آوری 79

جدول (4-17) میانگین و انحراف معیار وضعیت اعتیاد و تاب‌آوری 79

جدول(4-18) همبستگي بین وضعیت اعتیاد و سبک مقابله‌ای مسئله‌مدار 80

جدول (4-19) معادله رگرسیون و آماره های آن بین وضعیت اعتیاد و مقابله مسئله‌مدار 80

جدول(4-20) متغیرهای خارج شده از مدل 80

جدول(4-21) همبستگي بین وضعیت اعتیاد و سبک دلبستگی نزدیکی 81

جدول (4-22) معادله رگرسیون و آماره های آن بین وضعیت اعتیاد و سبک دلبستگی نزدیکی 81

جدول (4-23) متغیرهای خارج شده از مدل 81

جدول(4-24) آزمون T دو گروه مستقل بین وضعیت اعتیاد و طرح‌وارههای ناسازگار 82

جدول (4-25) میانگین و انحراف معیار وضعیت اعتیاد و طرح‌وارههای ناسازگار 82

جدول(4-26) آزمون T دو گروه مستقل بین وضعیت اعتیاد و تاب‌آوری 83

جدول (4-27) میانگین و انحراف معیار وضعیت اعتیاد و تاب‌آوری 83

فهرست نمودارها

عنوان                                           صفحه

نمودار (4-1) توزیع افراد براساس سن و وضعیت اعتیاد 63

نمودار (4-2) توزیع افراد براساس تحصیلات و وضعیت اعتیاد 65

نمودار (4-3) توزیع افراد براساس شغل و وضعیت اعتیاد 67

نمودار (4-4) توزیع افراد براساس وضعیت تأهل و وضعیت اعتیاد 69

نمودار (4-5) توزیع افراد براساس تعداد فرزند و وضعیت اعتیاد

71

چکیده

بدون ترديد مصرف مواد مخدر يكي از بزرگترين معضلات اجتماعي جوامع كنوني محسوب مي‌شود و كمتر كشوري را در جهان مي‌توان يافت كه از آسيب‌ها و معضلات آن درامان باشد(موسوی،1388). سوء مصرف مواد و وابستگی و اعتیاد به آن اختلالی پیچیده است که با علل و آثار زیستی، روانی، اجتماعی و معنوی همراه است. در هم پیچیدگی عوامل زیستی، روانی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی این گرفتاری و معضل را به یکی از پیچیده‌ترین مشکلات فردی، خانوادگی و اجتماعی تبدیل کرده است. امروزه اعتیاد یک مشکل سلامتی و بهداشت عمومی در سر تا سر جهان و در تمام کشورها محسوب می‌شود (زرین کلک، 1388).

هدف از انجام این پژوهش مقایسه سبک‌های دلبستگی، مهارت‌های مقابله‌ای، طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه و تاب‌آوری در افراد مبتلا به سوء مصرف مواد با افراد غیر مبتلا بوده است.جامعه آماری این تحقیق طبق آمار محاسبه شده 150 نفر بوده که شامل تمامی افراد مذکر مبتلا و غیر مبتلا به سوء مصرف مواد اپیوییدی شهر لار می‌باشد و حجم نمونه مورد پژوهش که از طریق جدول مورگان و فرمول کوکران محاسبه گردیده 108 نفر می‌باشد که شامل دوگروه 54 نفري است .گروه اول دربر گيرنده افراد بیماری است كه بین رده‌ی سنی 20 تا 60 سال قرار داشته و از ابتداي امسال براي درمان به كلينیك های شفا گستر و آیندگان واقع در شهر لار مراجعه کرده‌اند و گروه دوم شامل افراد سالم و غير مبتلا بوده که به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و تلاش گردید با استفاده از متغیرهای سن، جنس، سطح تحصیلات و... با گروه اول همتاسازی شوند. این بررسی به روش علی- مقایسه ای صورت گرفته و جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه های سبک‌های دلبستگی بزرگسالان کالینز و رید، مقابله با فشار روانی اندلر و پارکر، مقیاس تاب‌آوری کونور و دیویدسون و طرح‌واره ناسازگار یانگ بهره گرفته شد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS18 استفاده گردید. نتایج حاصل نشان داد که: در سبک دلبستگی نزدیکی بین افراد سالم و معتاد تفاوت وجود دارد و این تفاوت در سطح 02/0 معنی‌دار است. اما طبق میانگین بدست آمده بین دو سبک وابستگی و اضطراب تفاوت معنی‌داری وجود ندارد. میانگین حاصل شده از پرسشنامه سبک‌های مقابله‌ای بیانگر این بود که در سبک مقابله‌ای مسأله‌مدار بین افراد سالم و معتاد تفاوت وجود دارد و این رابطه در سطح00/0 معنی‌دار است. اما در دو سبک مقابله‌ای دیگر یعنی هیجان‌مدار و اجتناب‌مدار این تفاوت معنی‌دار نیست.همچنین میانگین طرح واره های ناسازگار در بین این دو گروه تفاوت وجود دارد و این تفاوت درسطح 02/0 معنی‌دار است.مقدار نمره بدست آمده از پرسشنامه تاب‌آوری نیز نشان داد که بین افراد سالم و معتاد در این مقیاس تفاوتی وجود ندارد در نتیجه این رابطه معنی‌دار نمی‌باشد.

کلید واژه ها:سبک‌های دلبستگی، مهارت‌های مقابله‌ای، طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه، تاب‌آوری، سوء مصرف مواد.