چکیده

سرطان از جمله بیماری های مزمنی است که بار ااقتصادی، اجتماعی و روانی سنگینی برای بیمار، خانواده و جامعه به همراه دارد. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش هوش معنوی و ذهن آگاهی بر بهزیستی روان‌شناختی و امید به زندگی در بیماران سرطانی می‌باشد. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه افراد سرطانی شهر خرم‌آباد در سال ۹3بود  (90 N=). نمونه‌ی پژوهش شامل 60 فرد مبتلابه سرطان بستری شده در بیمارستان‌های شهر خرم‌آباد بود که به‌صورت نمونه‌گیری تصادفی از بین جامعه‌ی آماری انتخاب شدند. برای جمع­آوری داده‌های پژوهش از فرم مشخصات جمعیت شناختی، پرسشنامه بهزیستی روان‌شناختی ریف، پرسش نامه امید به زندگی استفاده‌شده است. برای تحلیل داده‌های این پژوهش از آزمون تجزیه‌وتحلیل واریانس (ANOVA)استفاده شد، و نیز روش این پژوهش از نوع کمی – پیمایشی بوده است. داده های پژوهش نشان داد که رابطه مثبت و معنی دار بین دو مؤلفه هوش معنوی و ذهن آگاهی با حس خود مختاری، رشد شخصی، هدفمندی در زندگی و روابط مثبت با دیگران در بین بیماران سرطانی وجود دارد همچنین نتایج نشان داد که بین دو مؤلفه هوش معنوی و ذهن آگاهی با پذیرش خود و تسلط بر محیط بیماران سرطانی رابطه معناداری وجود ندارد همچنین نتایج نشان داد بین دو مؤلفه هوش معنوی و ذهن آگاهی با امید به زندگی در بیماران سرطانی رابطه معناداری وجود دارد.

کلید واژه: هوش معنوی، ذهن آگاهی، بهزیستی روان‌شناختی، امید به زندگی، بیماران سرطانی

فهرست مطالب

عنوان                                                    صفحه

چکیده   1

فصل اول : کلیات پژوهش

1-1 مقدمه 3

1-2 بیان مسئله پژوهش 3

1-3 ضرورت و اهمیت پژوهش 7

1-4 اهداف پژوهش 8

1-4-1 هدف اصلی 8

1-4-2 اهداف فرعی 8

1-5 فرضیه‌های پژوهش 8

1-5-1 فرضیه اصلی 8

1-5-2 فرضیه‌های فرعی 8

1-6 تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرها 9

1-6-1 تعاریف مفهومی متغیرها 9

1-6-1-1 سرطان 9

1-6-1-2 بهزیستی روان‌شناختی: 9

1-6-1-3 امید به زندگی: 9

1-6-1-4 ذهن آگاهی: 9

1-6-2 تعاریف عملیاتی متغیرها 9

1-6-2-1 سرطان: 9

1-6-2-2 بهزیستی روان‌شناختی: 10

1-6-2-3 امید به زندگی: 10

1-6-2-4 ذهن آگاهی: 10

فصل دوم : ادبیات و پیشینه پژوهش

2-1 مقدمه............................................. 12

2-2 بخش اول: سرطان.................................... 12

2-2-1 تعریف سرطان..................................... 12

2-2-2 منشأ سرطان...................................... 12

2-2-3 سرطان در کودکان................................. 13

2-2-3-1- مراقبت حمایتی از کودکان مبتلابه سرطان......... 15

2-2-3-2-سازگاری روانی................................. 16

2-2-3-3- شیمی‌درمانی................................... 17

2-3 بخش دوم: بهزیستی روان‌شناختی....................... 19

2-3-1 مفهوم بهزیستی روان‌شناختی........................ 19

2-3-2 اجزا و عناصر بهزیستی روان‌شناختی................. 20

2-3-2-1 معنویت........................................ 21

2-3-2-2 رضایت از زندگی................................ 22

2-3-2-3 شادی.......................................... 23

2-3-2-4 خوش‌بینی....................................... 24

2-3-2-5 معناداری...................................... 25

2-3-2-6 روابط مثبت با دیگران.......................... 26

2-3-2-7 احساس انسجام یا به‌هم‌پیوستگی................... 27

2-4 بخش سوم: امید به زندگی............................ 27

2-4-1 مفهوم امید به زندگی............................. 27

2-4-2 نظریه ابعاد امید................................ 28

2-4-3 نظریه امید...................................... 29

2-4-3-1 نظریه سرسختی.................................. 31

2-4-3-2 نظریه شادمانی................................. 31

2-4-3-3 نظریه خوش‌بینی................................. 32

2-4-4 رویکردهای امید به زندگی......................... 32

2-4-4-1 رویکرد روان‌شناختی امید به زندگی............... 32

2-4-4-2 رویکرد جامعه‌شناختی............................ 33

2-4-4-3 رویکرد زیستی اجتماعی.......................... 35

2-5 بخش چهارم: ذهن آگاهی.............................. 35

2-5-1 مفهوم ذهن آگاهی................................. 35

2-5-2 ذهن آگاهی و بهزیستی روان‌شناختی.................. 36

2-5-3 آموزش ذهن آگاهی................................. 37

2-6 بخش پنجم: هوش معنوی 37

2-6-1 هوش............................................. 37

2-6-2 معنویت.......................................... 38

2-6-3 هوش معنوی و مؤلفه های آن........................ 39

2-6-4 مؤلفه های هوش معنوی در اسلام..................... 43

2-6-5 رشد هوش معنوی................................... 45

2-6-6 هوش معنوی و سلامت روانی.......................... 46

2-6-7 مقایسه هوش معنوی باهوش‌های دیگر.................. 47

2-7 پیشینه پژوهش...................................... 49

2-7-1پژوهش‌های داخلی و خارجی........................... 49

فصل سوم:روش شناسی پژوهش

3-1 مقدمه............................................. 53

3-2 روش تحقیق......................................... 53

3-3 جامعه آماري....................................... 54

3-4 روش نمونه‌گيري و حجم نمونه......................... 54

3-5 روش جمع آوري داده ها.............................. 54

3-6 ابزار تحقيق....................................... 55

3-6-1 روايي ابزار پژوهش............................... 55

3-6-2 پايايي ابزار پژوهش.............................. 56

3-7 روش اجرای پژوهش................................... 57

3-8 روش تجزیه‌وتحلیل داده ها........................... 57

فصل چهارم: تجزیه‌وتحلیل داده‌ها

4-1 مقدمه............................................. 59

4-2 آمار توصیفی....................................... 59

4-2-1 توزيع فراواني جنسيت پاسخ دهندگان................ 59

4-2-2 توزيع فراواني سن پاسخ دهندگان 60

4-3 آمار استنباطی..................................... 60

4-3-1 تحلیل عاملی تأییدی متغیرهای پژوهش............... 60

4-3-2 آزمون فرضیات اصلی تحقیق 62

4-3-2-1 فرضیه اصلی اول................................ 62

4-3-2-2 فرضیه اصلی دوم................................ 64

4-3-2-3 فرضیه اصلی سوم................................ 67

4-3-2-4 فرضیه اصلی چهارم.............................. 69

4-3-3 فرضیات فرعی..................................... 72

4-3-3-1 فرضیه فرعی اول................................ 72

4-3-3-2 فرضیه فرعی دوم................................ 73

4-3-3-3 فرضیه فرعی سوم................................ 74

4-3-3-4 فرضیه فرعی چهارم.............................. 75

4-3-3-5 فرضیه فرعی پنجم............................... 76

4-3-3-6 فرضیه فرعی ششم................................ 77

4-3-3-7 فرضیه فرعی هفتم............................... 78

4-3-3-8 فرضیه فرعی هشتم............................... 79

4-3-3-9 فرضیه فرعی نهم................................ 80

4-3-3-10 فرضیه فرعی دهم............................... 81

4-3-3-11فرضیه فرعی یازدهم............................. 82

4-3-3-12 فرضیه فرعی دوازدهم........................... 83

فصل پنجم: نتيجه گيري و پيشنهادها

5-1 مقدمه............................................. 85

5-2 نتایج و دستاوردهای حاصل از تحقیق.................. 85

5-2-1 نتایج فرضیه‌های اصلی............................. 85

5-2-2 نتایج فرضیات فرعی............................... 86

5-3 نتیجه گیری........................................ 89

5-4 ارائه راهکارها و پیشنهادات........................ 89

5-4-1 پیشنهادات کاربردی............................... 89

5-4-2 پیشنهادهای پژوهش................................ 89

5-5 محدودیتهای تحقیق.................................. 90

فهرست منابع 91

پیوست‌ها 98

چكيده 109

فهرست جداول

عنوان                                                           صفحه

جدول 2-1:  مقايسه هوش معنوي و هوش متعارف.............. 48

جدول 3-1: سؤالات پرسشنامه.............................. 55

جدول 3-2 ضريب آلفاي کرونباخ متغیرهای پژوهش............ 56

جدول 3-2 جلسات مداخله هوش معنوی و ذهن آگاهی........... 57

جدول 4-1: توزيع فراواني جنسیت پاسخ دهندگان............ 59

جدول 4-2:  توزيع فراواني سن پاسخ دهندگان.............. 60

جدول (4-3): بارهای عاملی متغیرهای پژوهش............... 61

جدول 4-4: ضریب همبستگی، R2، آماره دوربین-واتسون....... 62

جدول 4-5: تحلیل واریانس............................... 62

جدول 4-6: نتایج حاصل از آزمون رگرسیون برای فرضیه اول   63

جدول 4-7: ضریب همبستگی، R2، آماره دوربین-واتسون....... 64

جدول 4-8: تحلیل واریانس 65

جدول 4-9: نتایج حاصل از آزمون رگرسیون برای فرضیه 65

جدول (4-10): تحلیل واریانس ضریب همبستگی، R2، آماره دوربین-واتسون...................................................... 67

جدول 4-11: تحلیل واریانس.............................. 67

جدول 4-12: نتایج حاصل از آزمون رگرسیون برای فرضیه 3 68

جدول 4-13: ضریب همبستگی، R2، آماره دوربین-واتسون...... 69

جدول 4-14 تحلیل واریانس............................... 70

جدول 4-15: نتایج حاصل از آزمون رگرسیون برای فرضیه 4 70

جدول 4-16: نتایج حاصل از آزمون رگرسیون برای فرضیه..... 72

جدول 4-17: نتایج حاصل از آزمون رگرسیون برای فرضیه 73

جدول 4-18: نتایج حاصل از آزمون رگرسیون برای فرضیه..... 74

جدول 4-19: نتایج حاصل از آزمون رگرسیون برای فرضیه..... 75

جدول 4-20: نتایج حاصل از آزمون رگرسیون برای فرضیه..... 76

جدول 4-21: نتایج حاصل از آزمون رگرسیون برای فرضیه 77

جدول 4-22:نتایج حاصل از آزمون رگرسیون برای فرضیه...... 78

جدول 4-23:نتایج حاصل از آزمون رگرسیون برای فرضیه...... 79

جدول 4-24:نتایج حاصل از آزمون رگرسیون برای فرضیه...... 80

جدول 4-25: نتایج حاصل از آزمون رگرسیون برای فرضیه 81

جدول 4-26: نتایج حاصل از آزمون رگرسیون برای فرضیه..... 82

جدول 4-28: نتایج حاصل از آزمون رگرسیون برای فرضیه..... 83

فهرست نمودار

عنوان                                                                                                         صفحه

نمودار 4-1: هیستوگرام باقیمانده استانداردشده 63

نمودار 4-2: پراکنش باقیمانده اطراف خط نرمال 64

نمودار 4-3: هیستوگرام باقیمانده استانداردشده 66

نمودار 4-4: پراکنش باقیمانده اطراف خط نرمال 66

نمودار 4-5: هیستوگرام باقیمانده استانداردشده 68

نمودار 4-6: پراکنش باقیمانده اطراف خط نرمال 69

نمودار 4-7: هیستوگرام باقیمانده استانداردشده 71

نمودار 4-8: پراکنش باقیمانده اطراف خط نرمال 71